InfoNu.nl > Eten en Drinken > Bier en wijn > Chaptaliseren van wijn: aanzoeten of toevoegen van suiker

Chaptaliseren van wijn: aanzoeten of toevoegen van suiker

Chaptaliseren van wijn: aanzoeten of toevoegen van suiker Het aanzoeten van wijn of het toevoegen van suiker aan ongefermenteerde druivenmost wordt ook wel chaptaliseren genoemd. Dit wordt gedaan om ervoor te zorgen dat het alcoholpercentage na de fermentatie hoger uitvalt. Wijnproducenten achten dit soms nodig omdat gebruik wordt gemaakt van druiven die van zichzelf een laag suikergehalte hebben. De praktijk is echter in de meeste wijn-producerende landen verboden of aan zeer strenge regels gebonden. Overtreding van de regels kan leiden tot de oplegging van zeer hoge boetes en zelfs gevangenisstraffen.

Chaptaliseren: het aanzoeten van wijn


Wat is het chaptaliseren van wijn?

Met chaptaliseren van wijn wordt bedoeld het toevoegen van suiker aan ongefermenteerde druivenmost om er zo voor te zorgen dat de wijn na fermentatie een hoger alcoholgehalte krijgt. Ook wordt hiervoor soms een druivenconcentraat gebruikt. Het zoeter maken van de wijn is daarbij dus niet het doel, het gaat om het verhogen van het alcoholpercentage. De techniek die hiervoor gebruikt wordt is vernoemd naar de bedenker ervan, Jean-Antoine-Claude Chaptal. Wanneer suiker wordt toegevoegd aan de most dan gaan de van nature voorkomende enzymen de sucrose in de suiker afbreken in glucose en fructose, die vervolgens door het gist gefermenteerd worden en omgezet worden in alcohol en koolstofdioxide. Normaliter zit er voldoende suiker in gerijpte druiven. Is dit niet het geval - bijvoorbeeld omdat men de druiven niet lang genoeg laat rijpen - dan kan het nodig zijn om extra suiker toe te voegen om zo het gewenste alcoholpercentage te bereiken.

Terminologie

Onder de geldende Europese regelgeving wordt chaptaliseren gezien als een vorm van verrijking (wat overigens geen waardeoordeel inhoudt met betrekking tot de kwaliteit van de wijn). Termen die in andere talen voor deze praktijk worden gebruikt zijn amélioration (Frans) en Anreicherung of Verbesserung (Duits).

Sjoemelen of frauderen

Het chaptaliseren van wijn wordt door veel wijnproducenten gezien als een vorm van 'sjoemelen' of frauderen. Het aanzoeten van wijn met suiker is een manier voor wijnboeren om meer winst te maken. Het stelt producenten namelijk in staat om druiven korter te laten rijpen. Druiven hebben immers een langere rijpingstijd nodig om voldoende zoet te worden.

Aan het begin van de twintigste eeuw leidde de toepassing van deze praktijk in Frankrijk zelfs tot heftige demonstraties (Wijnboerenopstand van 1907). Wijnmakers van kwaliteitswijn vreesden de oneerlijke concurrentie van boeren die kwamen met wat zij 'kunstmatige' wijn noemden. In reactie hierop is de overheid overgegaan tot het opstellen van regels met betrekking tot de wijnproductie. Chaptalisering is sindsdien in Frankrijk aan regels gebonden en is alleen toegestaan in zeer specifieke omstandigheden of met uitdrukkelijke toestemming. In andere landen gelden weer andere regels. Zo is het bijvoorbeeld in bepaalde landen waaronder Duitsland en de Verenigde Staten (en enkele noordelijke regio's in Frankrijk) toegestaan wijn aan te zoeten indien de druiven die gebruikt worden voor de productie van wijn van zichzelf een laag suikergehalte hebben. In grote wijn-producerende landen als Argentinië, Zuid-Afrika, Australië, Spanje en Italië is de praktijk in de meeste gevallen verboden. In Duitsland kan volgens de reglementen een wijn die is gechaptaliseerd niet de hoogste kwaliteitstrap Prädikatswein krijgen (2018).

Hoge boetes bij onrechtmatig chaptaliseren

Op het zonder toestemming chaptaliseren van wijn kunnen hoge boetes staan. Vooral in Frankrijk zien de autoriteiten er streng op toe dat aan alle kwaliteitseisen voldaan wordt. Klanten worden door deze praktijk immers bedrogen. Wijnhuizen die de regels overtreden kunnen boetes van tonnen krijgen als de fraude aan het licht komt.

Eric Albada Jelgersma en Château Giscours

Château Giscours kreeg in 2008 een boete opgelegd van 25.000 voor het sjoemelen met wijn, inmiddels al zo'n tien jaar daarvoor. Het wijnhuis verdedigde zich toen door te stellen dat het aanzoeten van de wijn een traditie was die nog was overgenomen van de vorige eigenaar. In 2018 werd de directeur van hetzelfde wijnhuis veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van drie maanden en een geldboete van 200.000 voor het chaptaliseren van de wijn. De straf volgde op een onderzoek uit 2016, waarbij de Franse autoriteiten bijna 400 hectoliter wijn in beslag namen vanwege een vermoeden van fraude. De wijn in ten minste twee vaten bleek uiteindelijk te zijn aangezoet. Het wijnhuis ging in beroep tegen de boete. Het ontkende het chaptaliseren van de wijn niet maar deed dat volgens eigen zeggen in de veronderstelling dat de benodigde toestemming voor de procedure al 'in de pijpleiding zat'. Het aanlengen zou zijn gebeurd zijn met andere, goedkopere wijn. Het in Frankrijk gevestigde Château Giscours was eigendom van de Nederlandse zakenman Eric Albada Jelgersma. Frappant genoeg overleed Jelgersma in juni 2018, geheel toevallig op de dag dat de veroordeling werd uitgesproken.
© 2018 Dessal, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wijnklassificatie in DuitslandWijnklassificatie in DuitslandDuitsland heeft, samen met Oostenrijk, de strengste regels wat betreft de productie van kwaliteitswijnen. Deze regels di…
Hoe wordt alcoholische drank zoals wijn en bier gemaakt?Hoe wordt alcoholische drank zoals wijn en bier gemaakt?Vierduizend jaar voor Christus werd er al bier gedronken. Dit werd gemaakt van gist, gerst, hop en water. Dit basisprinc…
Informatie over champagneInformatie over champagneChampagne is een wijn met bubbels (mousserende wijn), met een kurk die van de fles afschiet. Het wordt veel gedronken bi…
De meest voorkomende druiven in witte wijnDe meest voorkomende druiven in witte wijnOp flessen witte wijn worden vaak, naast de regio waaruit het product afkomstig is, ook de soort druif of druiven waarva…
Wijnklassificatie in FrankrijkWijnklassificatie in FrankrijkFrankrijk kent vier kwaliteitskeurmerken. Deze zijn van hoog naar laag: Appellation d'Origine Contrôlée (A.O.C.), Vin Dé…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Denythumb, Pixabay
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Chaptalization
  • https://www.ad.nl/buitenland/brabantse-wijnboer-in-frankrijk-gestraft-voor-sjoemelen-met-wijn~a6ffc173/

Reageer op het artikel "Chaptaliseren van wijn: aanzoeten of toevoegen van suiker"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Dessal
Laatste update: 02-07-2018
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Bier en wijn
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!