Thee, geliefde werelddrank

Thee is na water de populairste dorstlesser op aarde en heeft een rijke historie. Thee is opwekkend, gezond, eenvoudig te bereiden en zo gewoon dat we er bijna niet meer bij nadenken. Maar waar we vroeger slechts enkele soorten in de winkel tegenkwamen liggen de schappen nu vol met tientallen soorten en melanges, hetgeen bewijst dat thee aan een nieuwe opmars is begonnen. Een ode aan de allerbeste drank ter wereld: Thee.

Nederlanders en thee

Nederlanders zijn fervente theedrinkers met een gemiddelde theeconsumptie van ruim honderd liter per jaar. Circa 65% van de Nederlanders drinkt geregeld een kop thee, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat. Sinds een halve eeuw is men echter vaker koffie gaan drinken waardoor thee iets op de achtergrond kwam te liggen. Toch is thee als oudste drank van de wereld al tijden weer helemaal terug en zijn er veel meer soorten thee te verkrijgen dan enkel de bekende english breakfast, ceylon- of earl grey thee. Thee drinkt men voornamelijk thuis want maar liefst 80% van alle kopjes thee wordt thuis gezet, de rest op het werk of in de horeca. De theezakjes die thuis zijn te vinden komen steeds vaker uit een speciale theedoos met vakken waarin verschillende soorten thee zijn uitgestald.

Thee in de wereld

Thee komt van oorsprong uit China en de ontdekking van thee gaat tot ver voor Christus terug. Het wordt overal anders gedronken maar over de hele wereld is het een populaire, opwekkende drank die simpel te maken is. De grootste theeconsumptie ligt in Azie waar 80% van alle theedrinkers wonen. De smaak van de thee is overal verschillend en hangt af van het klimaat en de gewoonten van de mensen. In Engeland is er de bekende Afternoon tea die wordt geserveerd met scones en sandwiches, en in Japan zijn theeceremonies die bedoeld zijn om de geest tot rust te brengen en een geestelijk evenwicht te vinden. Ook in Marokko is theedrinken een bekend ritueel, denk aan de muntthee met veel suiker die daar de gewoonte is. In Nederland drinken we de hele dag door thee, meestal puur of met wat suiker.
De jaarlijkse wereld-theeproductie schommelt tegenwoordig rond de 2,9 miljoen ton. De belangrijkste theeplantages bevinden zich in India, China en Sri Lanka, met India als wereldleider. Na 1950 is men ook thee gaan cultiveren in Kenia en sinds kort zijn Brazilie en Argentinie aan de lijst producerende landen toegevoegd. Verder vind je ook theeplantages in Japan, Indonesie, Tanzania, Zuid-Afrika en Kameroen. Het gaat hierbij om de zwarte thee. De bekende groene thee is een product uit China en Japan.

Theeplantages

Echte thee is afkomstig van de 'Camellia sinensis', een heester waarvan de blaadjes en de knoppen gebruikt worden om thee van te maken. Voor de beste thee worden enkel de mooiste blaadjes uit de top van de struiken gebruikt. Een theeplant kan in principe maar liefst 15 meter hoog worden. Grofweg zijn er twee belangrijke varianten thee: De Chinese Tea Sinensis en Tea Assamica van Assam. Alle thee in de wereld komt van deze twee hoofdsoorten en van de kruisingen die zijn ontwikkeld om de theestruik aan te passen aan diverse klimaten. De groeiplaats, de bodem en het tijdstip van de pluk zijn van het grootste belang om verfijningen in het thee-aroma te verkrijgen. Omdat de theestruiken veel zon en vocht nodig hebben vind je de meeste theeplantages in warme streken en vaak op hoger gelegen gebieden waarbij de temperaturen tussen 10 en 30 graden liggen.
Hoe hoger de helling waar de thee verbouwd wordt, hoe beter de kwaliteit van de thee omdat de blaadjes er trager groeien dan in lagere delen en het duurt maar liefst twee weken voordat er weer nieuwe blaadjes aan de struiken groeien. De oogst vindt plaats na circa vier jaren en de pluk gebeurt zowel machinaal als handmatig. Dit laatste geeft het beste resultaat maar is erg arbeidsintensief. De theeplanten kunnen heel wat jaren produceren, varierend van veertig jaar voor de Assamica tot maar liefst honderd jaar voor de Sinensis.

Hoe thee wordt gemaakt

Na de oogst gaan de theeblaadjes naar fabrieken op de plantages. De bewerking van thee gebeurt altijd in het land van herkomst. Deze bewerking bestaat uit het verflensen, rollen, fermenteren en drogen van de thee. Verflensen wil zeggen dat de theeblaadjes onder hoge temperaturen worden verlept en verwelkt en geschikt gemaakt om verder te verwerken. Bij het rollen dat vervolgens plaatsvindt komen er sappen vrij die de smaak en geur van de thee bepalen. Het fermenteren is een proces waarbij de gebroken blaadjes in een hoge luchtvochtigheid en in een koele ruimte worden gebracht en de thee zijn speciale roodbruine aroma krijgt. Het drogen of vuren dat tenslotte plaatsvindt gebeurt onder een temperatuur van 95 graden C geeft de thee de bekende kleur. Als laatste wordt de thee gesorteerd en verpakt. Betere theesoorten bestaan uit grotere blaadjes en in theezakjes vind je vaker theekruimeltjes. Melanges van thee worden soms gemaakt uit een heleboel verschillende soorten thee die tezamen in een silo worden gebracht zodat ze op elkaar kunnen inwerken.

Thee die geen echte thee is: Rooibosthee

Tegenwoordig vind je ook rooibosthee in de winkels. Dit is geen echte thee maar een kruidenthee, een product van de Aspalathus Linearis plant, die groeit in de westelijke Kaapprovincie van Zuid-Afrika. Wij kennen deze thee sinds kort maar de Zuidafrikanen kennen deze thee al ruim driehonderd jaar en menen dat de thee een heilzame werking heeft. De plant is groen en heeft kleine naaldjes. Rooibos betekent letterlijk 'rode struik' en de naam stamt van de rode kleur die de gedroogde blaadjes hebben, waar de thee zijn kleur aan te danken heeft. Rooibosthee bevat in tegenstelling tot gewone thee geen cafeine waardoor je er heel veel van kunt nemen. Tevens bevat het minder polyfenolen waardoor rooibosthee niet bitter kan worden.

Thee zetten

Er zijn regels voor het zetten van een goede kop thee:

• Breng het water snel aan de kook en laat het even doorkoken.
• Verwarm de theepot voor met een beetje kokend water.
• Gebruik een theezakje van 4 gram per liter kokend water of een theelepel losse thee per kopje.
• Laat de thee maximaal 5 minuten trekken om een bittere smaak te vermijden.
• Roer met het zakje nog even na.
• Verwijder na het trekken het zakje en roer de thee even om.

Voordelen van thee

Thee is een geschikte keuze om dagelijks te drinken. Het bevat anti-oxidanten welke het afweersysteem versterken die de schadelijke werking van vrije radicalen tegengaan. Vrije radicalen zijn verantwoordelijk voor celschade en vroegtijdige veroudering. Thee is naast dit belangrijke voordeel ook goed voor het gebit omdat het pH-neutraal is en het glazuur van tanden en kiezen niet kan worden aangetast. Daarnaast bevat het fluoride wat het gebit sterk houdt. Een ander voordeel van thee is dat het een kleine hoeveelheid cafeine (theine) bevat, 30 mg per kopje. Ter vergelijking: Koffie bevat 80 mg per kopje. Cafeine verhoogt concentratie en alertheid en heeft een verkwikkend, opwekkend effect.

Bekende theesoorten

Earl Grey
Deze verfrissende theesoort is een mengsel van zwarte thee op smaak gebracht met de tropische citroenvrucht 'bergamot'.
Darjeeling
Deze zeer gewaardeerde en fijne thee komt van de voet van de Himalaya in India en geldt als de champagne onder de theesoorten. Het heeft een delicaat muskaatnootaroma.
Lapsang souchong
Deze Chinese thee wordt gedroogd boven een vuur van naaldhout wat de thee een sterke rooksmaak geeft.
Ceylon
De naam zegt het al: Deze theesoort komt uit de hoogvlakten van Sri Lanka (Ceylon) en bestaat uit een mengsel van verschillende soorten.
Engelse thee
Deze thee komt natuurlijk niet uit Engeland maar is een mix van verschillende soorten zwarte thee.
Assam thee
Afkomstig uit het district Assam in India.
Groene thee
Niet gefermenteerde thee met een verkwikkende werking, waar soms jasmijn aan wordt toegevoegd.
Witte thee
Deze subtiele thee bestaat uit gedroogde theeblaadjes van jonge theeknoppen die nog opgerold zijn.

Naast deze soorten zijn er talrijke kruidenthees en infusies, die niet zijn gemaakt van de theestruik maar van andere planten zoals munt, citroenmelisse, kamille en lindebloesem, enz. Deze surrogaat theesoorten kennen de laatste jaren een sterke toename liefhebbers vanwege hun aangename en verfrissende smaak, de gunstige effecten op bijvoorbeeld de spijsvertering (munt, kamille), het zenuwstelsel (bergamot, ginseng, citroen-melisse) en de vitamine C (rozenbottel, frambozen). Verder bevatten deze theesoorten geen cafeine zodat ze onbeperkt kunnen worden gedronken. © 2007 - 2009 Astrid-d-g, gepubliceerd in Dranken Overig (Eten en Drinken) op 20-11-2007, laatst gewijzigd op 20-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Astrid-d-g is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Thee startpagina, Voeding 2link Be, Dranken 2link Be, Dranken start Be en Linkotheek Thee.

Verwante artikelen

• Thee: een gezonde drank: Thee is een warme drank gemaakt van gedroogde bladeren van de theeplant Camellia sinensis. Er zijn echter vele varianten zoals rozenbottel, kamille, groene thee, munt enzovoor. Hoe m…
• Groene Thee - Gezond Antioxidant: Groene Thee - Gezond Antioxidant. Groene thee is lekker, gezond en wordt door de geneeskrachtige werking al eeuwen in de Chinese geneeskunde toegepast. Groene thee bevat vee…
• Thee, de kracht en gezondheid ervan: Thee kent vandaag de dag een opmars. Niet alleen als een gezonde drank, maar ook als een waardevol ingrediënt voor schoonheids- en verzorgingsproducten.
• Thee, meer dan genotmiddel: Na water is thee de meest gedronken drank. Thee bestaat uit de jonge blaadjes en knoppen van de theestruik - Camellia sinensis (L.) O. Kuntze - die inheems is in het Zuidoost-azia…
• Vet verbranden met behulp van cafeïne: Lees hoe u meer en sneller vet kunt verbranden met behulp van cafeïne. Cafeïne komt voor in bijvoorbeeld koffie thee en cola.