InfoNu.nl > Eten en Drinken > Recepten > Historisch kruidenrecept: Eau des Carmes

Historisch kruidenrecept: Eau des Carmes

Eau de Melisse des Carmes, Eau des Carmes, Aqua Carmelitarum, Spiritus Melissae compositus, Spiritus aromaticus en Spiritus carminativus. Dit zijn allemaal namen, die gegeven werden aan een aromatische likeur, die als een verwarmend geneesmiddel voor inwendig gebruik en als een verkoelend geneesmiddel voor uitwendig gebruik zeer populair was in de 17de en de 18de eeuw.

Geschiedenis

Deze drank werd oorspronkelijk bereid in de apotheek van het klooster van de „Karmelieter monniken", gelegen in de buurt van het Palais du Luxembourg in de Rue Vaugirard te Parijs. De bereiding dateert van 1611, het voorschrift werd geheim gehouden, een patent voor de verkoop werd de monniken verleend door de verschillende Lodewijken XIV, XV en XVI. Toen echter in 1780 de Parijse apothekers tegen het vernieuwen van het patent opkwamen, moesten de monniken elk jaar 1000 frank betalen aan het Parijse Farmaceutische College, om dit recht te behouden. In 1791 werden de monnikenorden opgeheven en de goederen van de kloosters in beslag genomen. De 45 monniken van de Rue Vaugirard verenigden zich tot een handelsvennootschap voor het bereiden en verkopen van het Eau des Carmes. Hun patent bepaalde, dat het eigendomsrecht van hun preparaat gehandhaafd zou blijven tot de dood van de laatste der 45. Deze laatste was broeder Paradise, die in 1831 stierf in hun fabriek, die in de Rue Turenne gevestigd was. Hij had als compagnon monsieur Royer, die echter enkele jaren later overleed; diens weduwe huwde met een zekere monsieur Boyer, die een „Monographie historique" schreef over het ‘Eau de mélisse’.

Het was het geliefd medicijn van Kardinaal Richelieu, die het gebruikte tegen zijn verschrikkelijke migraine-aanvallen en zijn problemen met een slechte spijsvertering. Tijdens de regering van Lodewijk de 14de was het kleine flesje met de stempel in rode was helemaal in de mode bij de dames uit de hofhouding.

Samenstelling Eau des Carmes

Baumé publiceerde een voorschrift, dat een preparaat gaf, dat in eigenschappen met het Eau des Carmes overeenkwam. Zijn voorschrift, dat in tal van varianten de basis is geworden van een gedeelte der officiële voorschriften, luidde:
  • Herba Melissae (bloeiend en vers ingezameld, zonder de stelen) 2 pond,
  • Cortex Fructuum Citri recens 4 ons,
  • Fructus Coriandri 8 ons, Semen Myristicae, Caryophylli,
  • Cortex Cinnamomi 2 ons,
  • Radix Angelicae l ons,
worden met Spiritus fortior 10 pinten gemacereerd en daarna aan destillatie onderworpen.

De kruiden die in dit recept gebruikt werden zijn dus verse citroenmelisse, verse citroenschil, korianderzaadjes, nootmuskaat, kruidnagel, kaneel en engelwortel.

Vereenvoudigd recept

Zoals de gewoonte is met vele oude recepten zijn er vele varianten op hetzelfde thema ontstaan. Het voorschrift voor Spiritus Melissae compositus van het Supplement in de Nederlandse farmacopee vertoont grote overeenkomst met het vorige recept.

Bereiding: Macereer (trekken) gedurende 24 uur 30 deelen van elk Herba Maioranae (majoraan), fijngesneden, Cortex Cinnamomi (kaneel), Semen Myristicae (nootmuskaat), Caryophylli (kruidnagel) en 60 deelen Fructus Coriandri (koriander) met een mengsel van 700 deelen Spiritus (alcohol) en 1300 deelen Aqua (water). Destilleer hiervan af 1000 deelen.

De bereiding van spiritus aromatici, bestond er vooral in kruiden en specerijen, meestal planten met etherische olie en met bitterstoffen, in alcohol (spiritus) te laten trekken (macereren) en dat aftreksel na dagen, weken of maanden trekken, te distilleren. Een eenvoudigere variatie kun je maken door de kruiden alleen te laten trekken in de alcohol, daarna niet te distilleren maar gewoon de kruiden uit de alcohol zeven. Deze drank eventueel nog op smaak brengen met wat suiker, nog 1 week laten rusten, opnieuw zeven en dan is de likeur klaar voor gebruik.

Lees verder

© 2009 - 2017 Herborist, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Oregano, een kruid met geneeskrachtOregano, een kruid met geneeskrachtOregano is een groen kruid met een zeer fijne smaak. Het komt oorspronkelijk uit Noord-Europa maar is al minstens 2000 j…
Citroenmelisse, een toverkruidCitroenmelisse, een toverkruidCitroenmelisse heeft een wonderlijke geschiedenis. Het werd vroeger gebruikt op de vloer om geuren en insekten te weren…
Les Hommes et des DieuxContemplatief en meditatief, indrukwekkend en ingetogen. Dat is de film Les Hommes et des Dieux van de Franse regisseur…
Trappistenbier ZundertVrijdag 29 november 2013. Dit is de dag waarop de gemeente Zundert weer een aanwinst rijker is, namelijk trappistenbier…
De eerste van de Cisterciënzers: Robert van MolesmeDe Cisterciënzer orde is een relatief onbekende orde. Zij heeft echter in de Europese geschiedenis zeker haar deel gehad…
Bronnen en referenties
  • Commentaar op de Nederlandsche Pharmacopaea V Info over het basiskruid Melissa officinalis in de monografie van ‘Dodonaeus’ herboristen opleiding.

Reageer op het artikel "Historisch kruidenrecept: Eau des Carmes"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

R. N. Duisdeiker, 19-06-2015 15:44 #1
Gebruik dit al heel lang, je kon dit vroeger bij elke apotheek kopen.tegenwoordig niet meer.
het is ook vrij prijzig ik moest in 2009 €11,95 betalen voor 100cc.
weet iemand waar dat nog te koop is?

Infoteur: Herborist
Gepubliceerd: 31-05-2009
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Recepten
Special: Spijsvertering kruiden
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!