InfoNu.nl > Eten en Drinken > Bier en wijn > Wijnbouw in Nederland druivenrassen en wijngaarden

Wijnbouw in Nederland druivenrassen en wijngaarden

Wijnbouw in Nederland druivenrassen en wijngaarden Sinds een aantal jaren groeit de Nederlandse wijnbouw. Was eerst Zuid-Limburg de wijnstreek van Nederland, nu zijn ook Gelderland, Noord-Holland, Noord-Brabant en Zeeland streken waar commerciële wijngaarden het goed doen. Het Gelderse heuveldorp Groesbeek is het grootste wijndorp van Nederland. De wijnbouw in ons land levert in zijn totaliteit ongeveer 1,2 miljoen flessen wijn per jaar. De groei is mede te danken aan het telen van aan ons klimaat aangepaste druivensoorten.

Wijnbouw in Nederland is er al sinds de Romeinen

Wijndruiven verbouwen in ons land is niet iets van de laatste jaren:
  • De Romeinen moeten de eersten zijn geweest die in de Lage Landen met wijnbouw bezig waren.
  • De eerste echte wijngaard wordt pas in 968 officieel vermeld en was te vinden in de buurt van Maastricht.
  • In de Middeleeuwen heerste er een warmere klimaatperiode in onze streken en was er in heel Nederland druiventeelt.
  • Aan het eind van de Middeleeuwen, rond 1500, kwam een ommekeer. Bier werd een concurrent van wijn. Men had ontdekt dat door toevoeging van hop de houdbaarheid van bier langer was. Bovendien werd vanaf 1590 het klimaat kouder, waardoor druiventeelt lastiger werd.
  • Daarbij kwamen ook nog eens de vernielingen tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Wat overbleef was nog maar 10% van de wijnbouw.
  • Napoleon Bonaparte deelde in de achttiende eeuw de genadeklap uit voor de Nederlandse wijnbouw. Om de Franse boeren te beschermen, legde hij een stevige accijns op de Nederlandse druiventeelt die daardoor nagenoeg verdween.
  • Begin 20ste werd het laatste zetje tot de totale verdwijning gegeven door de druifluis die ook in de rest van Europa veel wijngaarden vernielde.
  • Eind vorige eeuw werden in Zuid-Limburg weer druivenranken aangebracht, later ook in de rest van Nederland. Sindsdien is de wijnbouw sterk in opkomst.

Nederlandse wijnbouw nu

De Nederlandse wijnbouw maakt op dit moment een sterke groei door. In 2010 zijn er ongeveer 200 wijngaarden, waarvan er 150 commercieel geëxploiteerd worden. De groei is er nog lang niet uit, want de ieder jaar komen er nieuwe wijngaarden bij. De productie bedraagt in zijn totaliteit ongeveer 1,2 miljoen flessen wijn per jaar.

Een aantal oorzaken van de Nederlandse groei

  • Nieuwe voor het klimaat aangepaste druivenrassen. Omdat de klassieke druivensoorten in ons vochtige gebied snel last van schimmelziekte hebben, zijn er nieuwe schimmelresistente of schimmeltolerante rassen ontwikkeld. Dit wil echter niet zeggen dat de wijnmakers geen traditionele of klassieke druiven meer verbouwen.
  • Investeringen in technologie.
  • Schaalvergroting. De wijnmakers werken steeds meer in coöperaties en samenwerkingsverbanden.
  • Betere expertise van de wijngaardeniers. Bij het hele proces van wijn maken schakelen zij steeds meer deskundige oenologen in.
  • Enten van Europese wingerds op Amerikaanse stokken, waardoor deze druifluisresistent zijn geworden.
  • Klimaatverandering.

Enkele klassieke wijndruiven

Riesling / Bron: Rosenzweig, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Riesling / Bron: Rosenzweig, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Riesling
  • De Riesling geeft over het algemeen zeer goede wijn.
  • Deze druif is uitermate geschikt in niet te warme klimatologische omstandigheden. (Cool climate gebieden)
  • De Riesling wordt vooral in Limburg verbouwd.

Chardonnay

  • De Chardonnay rijpt te laat voor ons land.
  • Deze druif is zeer gevoelig voor schimmels.

Müller Thurgau

  • De Müller Thurgau wordt ook wel Rivaner genoemd en geeft smakelijke, maar eenvoudige wijnen.
  • In Nederland wordt deze druif vooral in Zuid-Limburg verbouwd.
  • De Rivaner geeft een hoge opbrengst.

Cabernet Sauvignon

  • De Cabernet Sauvignon is misschien wel beroemdste druif aller tijden.
  • Deze druif rijpt te laat voor Nederland.
  • De wijngaardeniers verbouwen kruisingen met Cabernet Sauvignon, omdat die wel op tijd voor ons land rijpen.
  • Bovendien zijn de kruisingen schimmeltolerant.

Auxerrois

De Auxerrois is van oorsprong een Luxemburgs ras.
Deze druif wordt vooral in Limburg en Gelderland verbouwd.
Een nadeel van de Auxerrois is de niet erg hoge opbrengst..
Een voordeel is de matige ziektegevoeligheid.

Pinot Noir

  • De Pinot Noir wordt nagenoeg alleen voor het produceren van rode wijn gebruikt.
  • De druif geeft een redelijke opbrengst.
  • Hij rijpt redelijk op tijd voor Nederland, maar wordt alleen in Zuid Nederland verbouwd.
  • De Pinot Noir is niet al te gevoelig voor ziekten.

De Dornfelder

  • De Dornfelder is van oorsprong een Duits ras.
  • De druif vormt grote trossen.
  • Dit ras heeft een relatief grote opbrengst.
  • De Dornfelder rijpt vanaf midden oktober.
  • Het is een ras dat gevoelig is voor schimmelziekten.

Enkele nieuwe druivenrassen

Solaris

  • De Solaris is een Chardonnay-achtig ras.
  • De druif groeit erg goed.
  • De rijping is al vanaf augustus.
  • De Solaris wordt veel in Nederland gebruikt.
  • Deze druif kan gemengd worden.

Johanniter / Bron: Jakob Federer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Johanniter / Bron: Jakob Federer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Johanniter
  • De Johanniter is van oorsprong Duits. (Freiburg)
  • De druif is een afstammeling van o.a. de Riesling. (wijn lijkt erop)
  • Ook dit ras wordt veel in Nederland gebruikt.
  • De rijping is half oktober.

Cabernet Colonjes

  • De Cabernet Colonjes is ontwikkeld door de Zwitserse druivenkweker Valentin Blattner.
  • Het is een goede resistente druif.
  • Dit ras is een uitstekende nieuwkomer binnen de druiventeelt.

Pinotin

  • De Pinotin is snel een populaire blauwe druif geworden.
  • Ook dit ras is ontwikkeld door de Zwitserse druivenkweker Valentin Blattner.
  • De druif is schimmeltolerant.
  • Veel Nederlandse wijngaardeniers gebruiken de Pinotin.

Marechal Foch / Bron: ZbyszekB, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Marechal Foch / Bron: ZbyszekB, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Marechal Foch
  • De Marechal Foch is van oorsprong Frans.
  • Het ras kan op koelere plaatsen worden geteeld.
  • De wijn is Beaujolaisachtig en Bordeauxachtig.
  • Ook deze druif wordt in Nederland gebruikt.

Regent

  • De Regent is zeer resistent tegen schimmelziekte.
  • De druif wordt veel in Nederland gebruikt.

Rondo

  • De Rondo is een diepblauwe druif.
  • Het ras vormt behoorlijk grote trossen.
  • Ook deze druif wordt veel gebruikt in Nederland.
  • De wijn kan de concurrentie aan met buitenlandse rode wijnen.

Wijngaarden van 1 hectare of groter in Nederland

Gelderland
Wijnhoeve De Veluwe Betuws Wijndomein Berg Skal Wijngoed De Hennepe Biologische Wijngaard Slingehorst Wijnhoeve Hof van Gelderland Chateau Bejo
Wijnhoeve de Heikant Wijngaard Reeborghesch Wijngaard´t Heekenbroek Wijngaard de Holdeurn Wijngaard de Plack Wijngaard De Heikamp Wijngaard de Braoke
Domein Hof te Dieren Wijngaard Hesselink Wijngoed Kranenburg Wijngoed Kranenburg Wijngaard De Beekerij Wijngoed Avitera Wijngoed Montferland
Wijngoed Dierkinck Wijngaard Telgt Domein Besselinkschans Wijngaard Duetinghem 838 Wijngaard Klein Amerika Valkeniersbulten Wijnhoeve Elanova
Château Cinemec
Limburg
ApostelhoeveBiologisch Domein Aldenborgh Domein de Wijngaardsberg Wijngoed Thorn Chateau Gilbert Op gen Heugde Hoeve Nekum
Wijngaard Elkandré Wijngaard Hoeve Roozendael Wijngaard St. Martinus Wijngoed Fromberg Domein De Stad Maastricht Wijngaard de Boekenderhof Wijnhoeve Limburgergaard
Wijndomein de Planck
Overijssel
Hof van Twente Wijngaard De Reestlandhoeve Wijngaard Baan Wijngaard De Lutter Esch Wijngaard Ulleveld Wijngaard Varsenerhof Wijngaard De Ziel
Wijngaard de Tappenmars Wijnstaete Op den Pas
Noord-Holland
De Acker van Thijmen Wijndomein de Slootgaert Wijngaard Amsteltuin Zwirs Wijngaard Wijngaard de Swanenplaats Beemster Wijngaard Wijngaard Saalhof
Noord-Brabant Zuid-Holland Friesland
De Daalgaard Wijngaard Hof van Baarle Wijngaard de Linie Wijndomein van der Herstraten Domein de Vier Ambachten Wijngaard De Rijsakker Wijngoed Morren
Zeeland Utrecht Drente Groningen
't Vierendeel De Druiverank Wijngaard De Oorsprong De kleine Schorre Wijngaard a/d Breede Beek Wijngaard HavelteWijngaard Cruoninga

Groesbeek het grootste wijndorp van Nederland

Het Gelderse heuveldorp Groesbeek is de afgelopen jaren uitgegroeid tot het grootste wijndorp van Nederland. Daar vinden ieder jaar de Nederlandse Wijnfeesten plaats met een gevarieerd programma voor alle wijnkenners en wijnliefhebbers. Een vast onderdeel van deze week is de open dag van de Nederlandse wijngaardeniers. Voor de liefhebbers een leuk en informatief dagje uit.
© 2010 - 2018 Henbro, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wijn uit NederlandWijn uit NederlandEr wordt steeds meer wijn verbouwd in Nederland. De belangrijkste reden daarvoor is dat het klimaat in Nederland langzaa…
Wijn uit CorsicaWijn uit CorsicaCorsica is een van de oudste gebieden op de wereld waar wijn wordt verbouwd. Corsica is een Frans eiland en ligt in de M…
De Bourgogne met de streken Chalonnaise en Côte de NuitsDe Bourgogne met de streken Chalonnaise en Côte de NuitsDe Bourgogne is een oud wijngebied. In ongeveer 400 na Christus werd er al redelijk wat wijn gemaakt. In die tijd waren…
Duitse wijnen zijn aangenaam in prijs en kwaliteitDuitse wijnen zijn aangenaam in prijs en kwaliteitIn Duitsland worden al eeuwenlang druiven aangeplant op de oevers van de Moezel en de Rijn. Er komen hele goede wijnen u…
Wijnklassificatie in FrankrijkWijnklassificatie in FrankrijkFrankrijk kent vier kwaliteitskeurmerken. Deze zijn van hoog naar laag: Appellation d'Origine Contrôlée (A.O.C.), Vin Dé…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Wijnbouw in Nederland druivenrassen en wijngaarden"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Johan Segaert-Vanden Bussche, 26-03-2013 12:45 #2
Geachte, Ik ben afgestudeerd wijnbouwer-wijnmaker in Leuven Syntra AB (België),
Ja ik woon in België en ben lid van de "Brabantse Wijnbouwers". Graag had ik op de hoogte gebleven van de activiteiten of de nieuwsberichten i.v.m. de Nederlandse wijnbouw. Zelf ben ik ook amateur wijnbouwer-wijnmaker en beschik over een wijngaardje van iets meer dan 100 wijnstokken (waaronder meer dan 20 verschillende rassen).
Hoogachtend,
Johan S-Vd B.

Arthur Dejong, 08-11-2012 15:55 #1
Interessant en leerzame publicatie.

Infoteur: Henbro
Laatste update: 29-03-2017
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Bier en wijn
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 2
Schrijf mee!