InfoNu.nl > Eten en Drinken > Producten > Cranberry (veenbes) op de Waddeneilanden en op Ameland

Cranberry (veenbes) op de Waddeneilanden en op Ameland

Cranberry (veenbes) op de Waddeneilanden en op Ameland De cranberry is bekend als een Terschellinger bes en Vlieland timmert er mee aan de weg met een Week van de Cranberry. Hij groeit, in mindere mate, ook op Ameland. De cranberry of Amerikaanse veenbes komt in de duinvalleien voor en wordt geplukt in het najaar. Of hij volop geplukt kan worden hangt af van de groei van de bessen; het ene jaar is een veel beter bessenjaar dan het andere. De bessen zijn lekker en gezond - ze zijn heilzaam voor mensen die gevoelig zijn voor blaasontsteking - en zijn in de keuken op verschillende manieren te gebruiken. Er worden sapjes en bittertjes van gemaakt en de bessen zijn verrukkelijk bij wild.

Cranberry's in natte duinvalleien

Veenbes of cranberry op de Waddeneilanden

De veenbes heeft naam gemaakt als Terschellinger cranberry, maar komt op alle Waddeneilanden voor. Het struikje met de mooie rode bes is in de duinen van de eilanden te vinden en hier en daar ook in de duinen op het vasteland. In de 19e eeuw dacht men dat men met een inheemse soort te maken had, die weer wortel op de eilanden geschoten had, maar later bleek dat de bessen in een vat op het strand van Terschelling waren aangespoeld. Dat was in 1845. De bessen kiemden en vogels verspreidden ze verder. De eilander duinen bleken goede voedingsbodem voor de cranberry’s.

Producten van cranberries

Van veenbessen zijn vele producten te maken.
  • wijn;
  • likeur;
  • siroop;
  • kruidenbitter;
  • jam;
  • saus;
  • compote;
  • azijn;
  • sap.
Op Terschelling en Vlieland is de pluk professioneel. Op Ameland start een ondernemer met een veld om daar ook professioneel produceren. Liefhebbers plukken elke herfst vele bessen om thuis te verwerken tot compote of door ze te bewaren om ze met de kerst te gebruiken bij het bereiden van wild. Restaurants gebruiken ze in de keuken en de Amelander bierbrouwer maakt er cranberrybier van.

Duinvalleien op Vlieland, Terschelling en Ameland

De veenbessen groeien in natte duinvalleien. De plant staat graag met de voeten in het water. De plassen in de duinen zijn licht bark tot zoet en duinwater is arm aan voedingsstoffen. In de wat oudere duinvalleien zit minder kalk in het water dan in de jonge duinvalleien. Ook is er meer sprake van verzuring. Dit is het milieu waar de veenbes gedijt.

Hei

De plant is familie van de heide. Veenbes is een laag kruipend struikje dat overhangt. De plant heeft dunne stengels. Het is een exoot die per ongeluk in Nederland is terechtgekomen. De cranberry komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika.

Bloem

Het bloemetje van de veenbes is roze tot rood en 5 mm lang. Het bloeit in de zomer, van juni tot augustus. De bes is een 6 tot 8 mm groot bolletje dat rijpt van wit naar rood. Oudere bessen worden bruin en krijgen vlekken. In de herfst zijn de bessen plukrijp.

Blaasontsteking

De bes smaakt bitterzure en is bekend om zijn geneeskrachtige werking. Het sap wordt aanbevolen bij blaasproblemen en helpt blaasontsteking voorkomen. De veenbes is ook goed voor de nieren.
Proanthocyanidines in de bes zorgen voor de geneeskrachtige werking.
Proanthocyanidines:
  • remmen aanmaak van de celwand van de bacterie;
  • werken vorming van haartjes tegen waarmee de bacterie zich hecht aan de wand van de urinebuis;
  • houden kolonisatie van de bacterie tegen;
  • voorkomen maagzweren;
  • voorkomen tandplaque.
Bij overmatig gebruik kan men last krijgen van diarree en misselijkheid.

Mineralen

De veenbes is rijk aan mineralen:
  • kalium
  • natrium
  • calcium
  • fosfor
  • magnesium
  • jodium
  • zwavel
  • Foto Petra de Jong / Bron: Petra de JongFoto Petra de Jong / Bron: Petra de Jong
    chloride
  • ijzer
  • mangaan
  • koper

Vitaminen

In de veenbes zitten tevens vele vitaminen:
  • vitamine A
  • vitamine C
  • vitamine B complex

Ameland

In 2011 start een ondernemer op Ameland met een proefveld. Het doel is om met de Amelander veenbessen een Amelands product te maken. Op kleine schaal worden de veenbessen in de duinvalleien geplukt voor thuisgebruik. Bovendien worden ze aangeboden bij restaurants, die ze graag op het menu zetten. Vooral in de kerstperiode is het een gewild ingrediënt. In de herfst van 2012 stonden de veenbessenstruiken tot hun nek in het water. Het was een zeer nat seizoen en de bessen dreven op het water. In de herfst van 2014 waren er weinig bessen; de zomerperiode was te droog geweest.

Cranberry op Ameland


Lees verder

© 2012 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De cranberry een unieke en gezonde vrucht op TerschellingDe cranberry wordt veelal gezien als typisch streekproduct van het Waddeneiland Terschelling. De cranberry komt daar in…
De cranberry of grote veenbesDe cranberry of grote veenbesCranberry's zijn prachtige karmijnrode bessen. Cranberry's groeien aan ranken welke zeven tot tien centimeter lang zijn.…
Waddentoernooi op de WaddeneilandenWaddentoernooi op de WaddeneilandenHet Waddentoernooi is een jaarlijks sportief treffen tussen de vijf Waddeneilanden. Om de beurt is een van de eilanden g…
Cranberry witte chocolade cupcakesCranberry cupcakes welke voorzien zijn van een witte chocolade topping met gehakte cranberry's. Een heerlijke zoete cupc…
Een dagje uit naar een WaddeneilandEen bezoekje aan één van de Nederlandse Waddeneilanden is altijd leuk. In de zomervakantie als dagje uit, maar ook voor…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Petra de Jong
  • Persbureau Ameland
  • Wikipedia
  • Terschelling Cranberry BV
  • Afbeelding bron 1: Petra de Jong

Reageer op het artikel "Cranberry (veenbes) op de Waddeneilanden en op Ameland"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

T. Janssen, 05-03-2013 18:49 #1
Wat een leuke site. Wilde al eerder naar Ameland (ben er een keer geweest), maar ga er dit jaar zeker naar toe. Misschien dat ik er dan cranberries kan kan kopen, want ik vind ze o zo lekker en gezond. Hoe kan ik er achter komen waar ze de bessen verkopen?

Groetjes. Reactie infoteur, 06-03-2013
In diverse winkels zijn cranberries of ranberrieproducten te koop. Ook in de streekprocuctenbhoek van de supermarkten.
Veel plezier op Ameland.

Groet,
Sjaan fan Ameland

Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 22-04-2016
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Producten
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 1
Schrijf mee!