InfoNu.nl > Eten en Drinken > Producten > Wat is het effect van cafeïne op de mens?

Wat is het effect van cafeïne op de mens?

Wat is het effect van cafeïne op de mens? Cafeïne wordt door iedereen wel gedronken of gegeten maar wat is het nou eigenlijk? Waarom slapen mensen minder goed naar het drinken van een kop koffie? Hoeveel cafeïne mag een mens binnen krijgen? Over cafeïne en kanker, parkinson en insuline lees je in dit artikel.

Wat is cafeïne?

Cafeïne is een witte, tamelijk bittere stof. Cafeïne wordt in ongeveer 60 planten aan getroffen, zoals guarana, cacao en thee. Producten die cafeïne bevatten zijn: koffie, cola, thee, chocolade en sommige pijnstillers waaraan cafeïne is toegevoegd om het slaapverwekkende effect tegen te gaan. Cafeïne behoort tot de drugs, omdat cafeïne invloed heeft op de alertheid. Cafeïne valt in de categorie van cocaïne en taurine. Alleen cafeïne heeft de werkingen in veel mindere mate als cocaïne. Volgens bepaalde bronnen zou cafeïne het meest gebruikte (of misbruikte) stimulerend middel in de sport zijn. Duursporters gebruiken de stof om de vermoeidheid tegen te gaan, sprinters om de reactietijd te verminderen en krachtsporters om de maximale kracht te doen toenemen.

De werking van cafeïne:

Cafeïne wordt snel opgenomen in het bloed, de helft van de cafeïne is al drie tot vier minuten na consumptie op genomen in het bloed. Ongeveer 2,5 uur na het drinken van cafeïne is het effect het grootst. Bij het drinken van koffie met melk en suiker wordt de opname vertraagd. Cafeïne stimuleert heel wat lichaamsfuncties. Cafeïne werkt direct op de hersenen en stimuleert hier de afgifte van het stresshormoon adrenaline. Hierdoor kan je je wat meer gestrest voelen. Ook stimuleert de adrenaline de afgifte van dopamine. Dopamine is een neurotransmitter, die je hersenen stimuleert. Je voelt je gelukkiger. Het heeft dus hetzelfde soort effect als cocaïne en heroïne, maar dan vele malen milder.

Nu gaan we wat dieper op de werkingen van cafeïne in. Cafeïne lijkt veel op adenosine (een neurotransmitter). Adenosine bindt aan een eigen receptor om verdere processen in gang te brengen. Cafeïne stimuleert de adenosine receptor niet, maar blokkeert deze voor adenosine. In de hersenen zorgt adenosine voor een vertraagde hersenactiviteit. Doordat cafeïne de adenosine receptoren blokkeert, wordt dit effect teniet gedaan. Hierdoor voelen mensen zich ook minder moe. Net als de hersenen hebben de nieren veel adenosine receptoren. Cafeïne blokkeert deze receptoren waardoor meer urine wordt geproduceerd. Cafeïne wordt in het lichaam door de lever afgebroken. Ongeveer vier uur na consumptie is ongeveer de helft van de cafeïne uit het lichaam verdwenen. Je lichaam ziet cafeïne als een drug of toxine en wil het dus zo snel mogelijk verwijderen, zodat het zo min mogelijk schade aanricht. Deze verdediging van het lichaam wordt verzorgd door de lever. De lever produceert enzymen die cafeïne in een minder schadelijke stof omzetten.

De effecten van cafeïne:

De effecten van cafeïne zijn afhankelijk van een aantal factoren: leeftijd, drink- en rookgewoonten, lichamelijke gesteldheid en de afbraaksnelheid van cafeïne in het lichaam. Ongeveer tweeënhalf uur na het drinken is het effect het grootst. De opname wordt vertraagd door toevoeging van melk en suiker aan de koffie. Het belangrijkste effect van cafeïne is een licht stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel. Dat kan je merken: slaperigheid vermindert, minder moe voelen en beter concentreren. Cafeïne werkt stimulerend op de hersenen, nieren, maag en darmen. Wanneer je te veel cafeïne binnenkrijgt, kan je last krijgen van rusteloosheid, beven, duizeligheid, suizende oren en hartkloppingen. Bij sommige mensen is dat al het geval bij 1 kopje koffie laat op de avond. Anderen hebben er helemaal geen problemen mee. Cafeïne zorgt ten slotte voor een snellere uitscheiding van vocht uit het lichaam. Door cafeïnehoudende dranken verliest het lichaam het vocht sneller via de urine dan wanneer er geen cafeïne wordt gebruikt. Het is echter niet zo dat het lichaam door cafeïne meer vocht verliest.

Parkinson en cafeïne

Uit een onderzoek op Hawaï blijkt dat dat de kans op de ziekte van Parkinson kleiner wordt naar mate je meer koffie per dag binnen krijgt. De proef werd gehouden onder 8000 Japanse mannen en het bleek dat mannen die helemaal geen koffie dronken, 5 keer zoveel kans hadden op Parkinson dan mannen die tussen de 4 en 6 koppen koffie per dag dronken. Het ging om de cafeïne die in koffie zit want mensen die producten gebruikte waar cafeïne in zat hadden ook minder kans op Parkinson. Bij deze ziekte ligt de oorzaak bij de neurotransmitter dopamine. Deze wordt minder aangemaakt waardoor spieren niet meer goed kunnen bewegen en de handen gaan beven. Cafeïne verhoogt de hoeveelheid dopamine in de hersenen een klein beetje.

Insuline en cafeïne

Nijmeegse onderzoekers ontdekte door een onderzoek dat de werking van insuline wordt beïnvloed door cafeïne. Door vaak een flinke dosis cafeïne binnen te krijgen, vermindert de werking van insuline. Bij slechts vier koppen koffie wordt dit effect al bereikt. Cafeïne verhoogde de concentraties adrenaline in het lichaam, tegelijkertijd stijgt ook de hoeveelheid insuline. Dit kwam omdat de receptoren niet meer goed werkten onder invloed van de grote hoeveelheid adrenaline. De effectiviteit van de receptoren verminderde met ongeveer vijftien procent. Dit vormt een probleem bij mensen die een vergrote kans hebben op Diabetes 2, ouderdomsdiabetes. Bij deze mensen wordt er te weinig insuline gemaakt om het suiker uit het bloed te halen. De receptoren worden namelijk minder gevoelig voor insuline. De spieren nemen daardoor minder suiker op, omdat de glucose wordt niet omgezet in glycogeen. Het suiker stapelt zich op in het bloed en dat is zeer schadelijk. Als cafeïne de werking van de receptoren van insuline ook nog eens gaat beïnvloeden, zal de suiker concentratie alleen maar toenemen. Uit een internationaal onderzoek van K.U blijkt dat cafeïne ook effect heeft op mensen met diabetes 1, waarbij de alvleesklier nauwelijks insuline kan maken. Door dat cafeïne de insuline beïnvloedt moeten zij meer insuline gaan inspuiten om de bloedsuikerspiegel om laat te halen. Als je spieren niet snel genoeg worden bijgevuld met glycogeen, dat bij inspanningen dus kan zorgen voor de energie, door de remmende de werking op insuline, zullen de prestaties de volgende dag minder zijn, omdat de spieren niet genoeg energie hebben.

Kanker en cafeïne

Een paar jaren geleden werd nog gezegd dat je door het drinken van koffie kanker kon krijgen. Door vele onderzoeken werd dit steeds bevestigd, maar de onderzoeken werden allemaal op dieren uitgevoerd en dat konden ze niet zo goed terug voeren op mensen. Maar met de studies die de laatste jaren zijn gedaan wordt die gedachte over koffie teniet gedaan. Het is blijkbaar zo dat verschillende stoffen die in de koffie zitten zelfs een bescherming bieden tegen kanker. Zo lijkt het chlorogeenzuur in koffie te beschermen tegen kanker in de dikke darm en de lever. Stoffen in koffie werken gelijkaardig als antioxidanten, die het ontstaan van kanker bij ons tegenhouden.

Zwangerschap en cafeïne

De veilige hoeveelheid cafeïne voor zwangere vrouwen is lager dan het gemiddelde omdat de kans op een miskraam of een baby met een laag geboortegewicht stijgt wanneer de moeder meer cafeïne binnenkrijgt. Verder kunnen vrouwen die borstvoeding geven, beter niet te veel koffie, thee en cola drinken. Als baby’s die borstvoeding krijgen onrustig zijn, is de hoeveelheid cafeïne die de moeder binnenkrijgt, de mogelijke oorzaak.

Hoeveel cafeïne is teveel?

Wat te veel cafeïne is, verschilt sterk per persoon want niet iedereen is even gevoelig voor de werking. Nederlandse mannen drinken gemiddeld bijna 7 kopjes koffie per dag de Nederlandse vrouwen drinken daarentegen 5 kopjes koffie per dag, daarnaast drinken veel mensen ook nog thee en cola. De meeste mensen hebben daarvan geen last. Het advies van het Voedingscentrum is voor mensen die gevoelig zijn voor cafeïne, geldt het advies om maximaal 400 mg cafeïne per dag te gebruiken. Dat zijn ongeveer 5 kopjes koffie per dag. Voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, geldt 300 mg. Dat is ongeveer 4 kopjes koffie.

Dodelijke dosis

Ongeveer 15 gram cafeïne is een dodelijke dosis. Dit betekent dat er ongeveer 150 koppen koffie binnen een paar uur opgedronken moeten worden. Dat is zo veel koffie dat het waarschijnlijk is dat er nog niemand is overleden door een overdosis koffie. Er zijn wel gevallen bekend van mensen die stierven door een overdosis aan cafeïnepillen.

De hoeveelheid cafeïne in dranken

In een kop van 125 ml gewone Nederlandse koffie, gezet met een papieren filter in een koffiezetapparaat, zit ongeveer 85 mg cafeïne. Het cafeïnegehalte van een kop koffie hangt af van de soort koffie, hoe sterk de koffie is gezet en de grootte van de kop of mok. In een kop thee van 125 ml zit ongeveer 45 mg en in een glas cola van 150 ml zit 5 tot 35 mg. Cola bevat per glas van 150 ml ongeveer 30 mg cafeïne. Een kop koffie komt wat cafeïnegehalte betreft overeen met twee kopjes thee of ruim twee glazen cola. Ook Energy drinks met bijvoorbeeld guarana kunnen veel cafeïne bevatten.
Wanneer een drank meer dan 150 mg cafeïne per liter bevat, dan moet dit vanaf 2004 verplicht worden aangegeven op de verpakking.
© 2009 - 2017 Preitaart, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De voordelen van het drinken van koffieDe voordelen van het drinken van koffieVele Nederlanders hebben als ochtend ritueel het drinken van een kop koffie voordat ze beginnen met hun dag. Velen geven…
Cafeine in koffieWat is cafeïne en wat gebeurt er als je teveel cafeïne binnen krijgt? Wanneer ben je verslaafd aan cafeïne en hoe kom je…
Vet verbranden met behulp van cafeïneLees hoe u meer en sneller vet kunt verbranden met behulp van cafeïne. Cafeïne komt voor in bijvoorbeeld koffie thee en…
Koffie en wetenschappelijke onderzoekenKoffie en wetenschappelijke onderzoekenDe afgelopen tientallen jaren zijn er veel wetenschappelijke onderzoeken verricht naar de effecten op het menselijk lich…
De nadelen van koffieDe nadelen van koffieGemiddeld drinkt een persoon 148 liter koffie per jaar en vele Nederlanders kunnen hun dag niet meer zonder beginnen. Ov…
Bronnen en referenties
  • www.voedingscentrum.nl
  • Truth about Food, Jill Fullerton-Smith
  • Over eten en koken, Harold McGee

Reageer op het artikel "Wat is het effect van cafeïne op de mens?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Raimondo, 26-05-2017 22:26 #9
Goede dag allemaal. Ik heb vandaag drie starbucks cappuccino's gedronken en 2 energy blikken. Is dat dodelijk?

Trudy, 10-11-2016 16:18 #8
Kan het zijn dat het drinken van koffie pijn verminderen kan werken?
Nadat ik 2 dagen geen koffie hadden gedronken omdat ik een flinke buikgriep had kreeg ik heftige pijn in mijn onderlichaam en benen. Toen ik mij wat beter begon te voelen en weer koffie begon te drinken verdween de pijn.
Na plm 3 uur kwam de pijn terug en na het drinken van koffie verdwijnt dit weer.
Ik ben gewend 6 tot 7 kopjes per dag te drinken. Dat wil ik graag verminderen maar hoe los ik dit op? Wie kan mij helpen?

Gerda Zandvliet, 04-11-2016 23:24 #7
Hoeveel cafeïne zit er in 125 ml. koffie die uit een ongefilterd apparaat komt? Is filterkoffie minder schadelijk dan ongefilterde koffie? Welk effect heeft koffie op het cholesterolgehalte?

Roy, 05-10-2015 23:59 #6
Ik reageer altijd vrij heftig op cafeïne. Ik neem daarom ook niet veel koffie, want ik weet hoe sterk ik er op kan reageren. Wanneer ik koffie neem, dan krijg ik na ongeveer een half uur veel inspiratie en ideeën die ik ten uitvoer wil brengen, voel ik me opgewekt en als ik met anderen in gesprek ben kan ik aardig aan het ratelen slaan.

Tot zover is het niet echt negatief, maar ik merk vaak dat ik nadien een dip krijg. Sterker nog, vanaf ca. twee kopjes koffie op een dag en soms zelfs na een krijg ik de volgende dag om ongeveer de zelfde tijd een dip en heb ik echt behoefte aan koffie.
Dit deel mis ik ook een beetje in het verhaal, de "verslavende" werking die het kan hebben. Wanneer ik een paar dagen achter elkaar 1 a 2 koppen koffie neem, heb ik echt moeite om de dagen erna van de koffie af te blijven. Zeker als ik daarna langdradig werk achter de computer moet doen waarvoor ik inspiratie nodig heb, kan ik maar moeilijk op gang blijven.

Ik kom na het drinken van koffie binnen een uur of 4 voor ik naar bed ga ook zeer moeilijk in slaap omdat ik overloop van de ideeën en maar blijf denken. Je hoort vaak mensen zeggen dat ze geen last van hebben cafeïne, maar toch hoor je ze dan ook vaak zeggen als je doorvraagt dat ze 's ochtends eerst een kop koffie moeten hebben om opgang te komen.

Wanneer ik een aantal dagen geen koffie neem voelt het soms net of er een mist optrekt. Zelf als ik moe ben, voel ik me helderder en kan ik beter nadenken, dan wanneer ik een aantal dagen wel koffie heb gedronken en dan een dag nog niet.
Wanneer ik een aantal dagen mijn grenzen wat op zoek als het gaat om de hoeveelheid slaap, wordt ik na het drinken van koffie wel even fit, maar ik heb dan na een aantal dagen vaak meer oververmoeidheidsverschijnselen en vermoed ik dat mijn lichaam uitgeput raakt, omdat ik meer doe dan goed voor me is. Ik krijg dan hoofdpijn, wordt trillerig, onrustig en heb dan soms last van oogmigraine. Voor mij het signaal dat ik even moet stoppen met koffie, hoeveel beter dat me ook laat voelen. Mijn lichaam lijkt zich beter te kunnen herstellen als ik geen koffie drink.

Als ik dan de positieve effecten van koffie hoor, zoals bij ca. 4 kopjes tegen parkinson, vraag ik me wel eens af of ik beter toch koffie kan drinken. Maar goed, zoals je kunt lezen zijn de negatieve effecten bij mij vrij sterk. Wellicht is er in de wetenschap meer bekend over de effecten die ik noem, maar misschien dat ik een mooi proef persoon zou zijn. Ik ben in ieder geval er naar benieuwd in hoeverre mijn ervaringen heel vreemd zijn.

Johan, 24-03-2015 09:55 #5
Ik krijg geregeld een paar dode vingers aan mijn rechterhand, ze zien dan helemaal wit, en voelen koud aan. Vooral als het buiten kouder is.Na verloop van tijd gaat het over, en beginnen ze te gloeien. Ik drink gemiddeld 4 kopjes koffieverkeert per dag.
Ik heb ook nog een periode geen koffie gedronken, en toen had ik dat verschijnsel niet.
Wie kan mij vertellen wat hier gebeurt?

Johan Reactie infoteur, 27-04-2015
Ik heb geen idee of dat een verband heeft met het drinken van koffie, maar het klinkt als het fenomeen van raynaud.

M. Lanting, 05-02-2014 20:56 #4
Het kost de nieren 23 uur om 1 kopje koffie te verwerken. Het is dus aan te bevelen om slechts 1 kopje dag per dag te drinken voor mannen en vrouwen. Vrouwen hebben meer moeite om koffie af te breken, dus die moeten extra oppassen. Dit komt uit de chinese geneeskunde en is bevestigd door recent westers onderzoek.
Als mensen scheurtjes in de tong hebben, of een zogenaamde landkaarttong hebben is koffie geheel af te raden.
Koffie kan helpen om een te grote maaltijd sneller door het spijsverteringskanaal te sturen; denk aan de kerstmaaltjd. Maar dit moet geen gewoonte worden, want het kost wel spijsverteringsstoffen. Sober eten blijft dus wel aan te bevelen i.p.v. schransen en dan maar koffie erbij.
Koffie verwarmt mensen en dat kan helpen als je lichaam koud is. Echter soep is een gezondere optie. Cafeïne met paracetamol helpt sommige pijnpatiënten beter dan alleen paracetamol en dat is wrs door het aanzetten van de ontlasting en het uiten van verdriet! wat kan gebeuren na inname van caffeine.
Succes

Annie, 22-02-2012 15:19 #3
Ik had al 3 weken last van hartkloppingen, maakte me ook een beetje bang. Toen bedacht ik me ineens dat ik op senseo dark was overgegaan in plaats van regulier.Ik drink die koffie niet meer en met 3 dagen was mijn hart weer op rust gekomen.

Ben, 17-01-2012 20:10 #2
Hoor na de avondmaaltijd altijd muziek in mijn oren
bij drinken van koffie wordt het geluid gelukkig minder irritant
is er een stof die dit verschijnsel kan wegnemen?

Alex, 29-10-2011 12:50 #1
Gister had ik iets van 6 kopjes koffie in totaal en ik was bij een maat thuis. Ik kon helemaal niet meer stil zitten en ik voelde mijn hart sneller kloppen. Het was echt een heel stom gevoel want ik had af en toe het gevoel dat ik gek werd. Gelukkig heb ik de rust kunnen behouden en toen verminderde alles. Het was ook alsof ik heel moe was maar tegelijkertijd was ik veel te fit. Is dit nou echtt het resultaat van teveel cafeíne?

Infoteur: Preitaart
Laatste update: 07-01-2015
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Producten
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 9
Schrijf mee!