InfoNu.nl > Eten en Drinken > Producten > Het Kruiden ABC

Het Kruiden ABC

Het Kruiden ABC Koken met verse of gedroogde kruiden is een prima methode om gerechten op smaak te brengen. Toch is dit niet altijd gemakkelijk, want welk kruid past goed bij het product dat u gebruikt? In dit artikel vindt u de meest voorkomende kruiden en hun eigenschappen in alfabetische volgorde. Een kruid is een, meestal groene, plant die voornamelijk wordt gebruikt voor het op smaak brengen van gerechten. Toch hebben kruiden ook andere gebruiksmogelijkheden, zo kunt u er bijvoorbeeld thee van zetten of mee stomen wanneer u verkouden bent. Kruiden worden al sinds mensenheugenis gebruikt. De eerste gebruikers zagen kruiden vooral als medicijn, al ruim 5000 jaar geleden schreef de Chinese Keizer Chin Nong een boek over de werking van kruiden. De Romeinen waren de eerste die kruiden als smaakmakers introduceerden. Vanaf die tijd heeft het gebruik van kruiden zich over West-Europa verspreid. Belangrijk om te weten is dat kruiden en specerijen niet tot hetzelfde product behoren. Waar kruiden meestal tot de niet-houtachtigen behoren en zij gewoon in Europa te vinden zijn, behoren specerijen juist tot de houtachtigen en worden zij gevonden in tropische gebieden. Kruiden hebben vaak een zachte smaak, terwijl specerijen juist een krachtige, pittige smaak hebben. Wilt u meer weten over specerijen, klik dan hier voor het Specerijen - ABC

In dit artikel vindt u informatie over:

  • Anijs
  • Angelica
  • Basilicum
  • Bieslook
  • Bonenkruid
  • Chilipeper
  • Citroenmelisse
  • Dille
  • Dragon
  • Engelwortel
  • Fenegriek
  • Hysop
  • Jeneverbes
  • Kamille
  • Kervel
  • Knoflook
  • Komkommerkruid
  • Laurier
  • Lavas
  • Lavendel
  • Marjolein
  • Mosterd
  • Munt
  • Oregano
  • Paprika
  • Peterselie
  • Rozemarijn
  • Salie
  • Selderij
  • Tijm
  • Venkel
  • Wijnruit
  • Zuring

A - B - C

Anijs

Anijs komt van oorsprong uit het Middellandse Zeegebied en nog steeds is Zuid-Europa de grootste producent van dit kruid. In Nederland komt de plant slechts verwilderd voor. Van de anijsplant worden met name de zaden gegeten. Deze zijn goed te verwerken in visgerechten, groenteschotels of bij de bereiding van koek en gebak. Daarnaast kan men van anijszaad een kruidige thee zetten, die enigszins naar drop smaakt.

Angelica

Angelica of beter bekend als Engelwortel heeft een kenmerkende zoetige geur. De plant wordt in Duitsland veel gekweekt. Belangrijk om te weten is dat er in Nederland en België twee soorten van deze plant voorkomen. De gewone Engelwortel wordt in de keuken eigenlijk niet gebruikt. De grote Engelwortel daarentegen is door zijn zoete smaak erg geliefd bij de bereiding van koek en gebak. Daarnaast wordt de grote Engelwortel veel gebruikt in likeurstokerijen.

Basilicum

Dit veel gebruikte kruid heeft een frisse, kruidnagelachtige smaak. Veel mensen zien basilicum als een typisch Italiaans product. Toch wordt ook in vele andere landen dankbaar gebruik gemaakt van dit kruid. In India is het zelfs heilig verklaard. Dit kruid komt goed tot zijn recht in warme sauzen en gaat daarnaast goed samen met vrijwel alle gerechten waar ook tomaat in is gebruikt. Basilicum is ook het hoofdingrediënt wanneer u zelf pesto wilt maken.

Bieslook

Bieslook is een bekend kruid met een fijne uiensmaak. De plant is erg sterk en groeit daardoor prima op Nederlandse bodem. Mocht u bieslook in de tuin willen planten, hou er dan rekening mee dat deze plant erg geliefd is bij bijen. Bieslook is lekker in salades en soepen. Het is een goede vervanger voor ui, wanneer u een gerecht iets minder pittig wil maken. Strooi bieslook altijd pas als laatste over uw gerecht, wanneer het kruid warm wordt, verlies het namelijk zijn smaak.

Bonenkruid

Bonenkruid is een kruid met een peperachtige smaak. In Nederland wordt een speciale, eenjarige soort gekweekt die in juli/augustus geoogst wordt. Bonenkruid kan het beste worden gebruikt in gerechten met bonen of peulvruchten. Daarnaast is het kruid ook lekker bij gerechten met wild.

Chilipeper

Chilipeper komt waarschijnlijk uit Midden- en Zuid-Amerika, hier werd het kruid al duizenden jaren gebruikt door de inheemse bevolking. In de 15e eeuw kwam het kruid naar Europa, waar het als graag geziene vervanger voor de extreem dure peperkorrels werd gezien. Zoals bekend is dit kruid zeer scherp van smaak, gebruik het daarom niet of zeer beperkt in gerechten waar kinderen van mee zullen eten. Chilipeper is goed te gebruiken in marinades en in Aziatische of Mexicaanse gerechten.

Citroenmelisse

Citroenmelisse heeft een frisse smaak. De plant is erg makkelijk te telen en vermeerderd zich snel. Oorspronkelijk werd dit kruid rond de Middellandse Zee geteeld, maar het blijkt ook sterk genoeg om in Nederland en België te overleven. Hou er wel rekening mee dat deze plant veel bijen aantrekt. Tegelijkertijd is deze plant een prima middel om muggen te weren, de plant ruikt al van afstand naar citroen en dit is voor muggen een reden om uit de buurt te blijven. Citroenmelisse wordt voornamelijk gebruikt om thee van te zetten. Verder is het erg lekker bij gerechten met (witte) vis.

D - E - F

Dille

Dille heeft een frisse smaak en een herkenbare geur. Het kruid is zeer populair in Scandinavië en het wordt hier zeer veel met vis gegeten. Ook in Nederland en België wordt dille vooral met vis geassocieerd. Toch geeft dille ook een bijzondere smaak aan soepen en sauzen die met gevogelte worden gegeten. Voeg dille altijd pas na het koken toe, door dille te koken verliest het kruid zijn smaak. Wilt u dille toch meekoken? Gebruik dan de gedroogde bladeren in plaats van verse kruiden.

Dragon

Dragon smaakt naar een mix van peper en anijs. Het kruid komt oorspronkelijk uit Azië, maar is nu vooral populair in West-Europa. Zeker in de Franse keuken wordt er erg veel gekookt met dragon. Van dragon kan thee getrokken worden, maar het kruid werkt ook prima bij kip, vis en eieren. Daarnaast geeft dragon ook veel smaak aan salade dressings.

Engelwortel

Zie (A) Angelica

Fenegriek

Fenegriek is een kruid met een venkelachtige smaak. Oorspronkelijk werd het vooral geteeld in Zuid-Europa, maar tegenwoordig is fenegriek erg populair in Azië. Hoewel fenegriek vooral bekend is als smaakmaker in Indische en Arabische gerechten, wordt er ook thee van gezet en gebruikt men het zelfs tijdens het ontbijt,als toevoeging aan muesli en ontbijtgranen. Ook wordt er kaas gemaakt met fenegriekzaad.

G - H - I

Hysop

Hysop is een vrij onbekend kruid met een bittere smaak. Ook heeft het wel iets weg van munt. Dit kruid heeft zijn oorsprong in Perzië, maar kwam al in de 16e eeuw naar Zuid-Europa. Hysop is lekker bij lamsvlees, varkensvlees en gevogelte, maar gaat ook goed samen met vette vis.

J - K - L

Jeneverbes

Jeneverbes is een typisch Nederlands kruid, dat men name op en rond de Veluwe te vinden is. De Jeneverbes valt onder de heideplanten en is daardoor beschermt. Wanneer u jeneverbessen plukt, bent u wettelijk strafbaar. De meest bekende toepassing van jeneverbes is het kruiden van zuurkool. Daarnaast smaakt jeneverbes prima bij wildgerechten en bij vis.

Kamille

Kamille heeft een bitterzoete smaak en wordt voornamelijk gebruikt om thee van te zetten. Deze thee staat bekend om zijn rustgevende werking. Kamille komt overal in Europa in het wild voor, maar de teelt vindt vooral plaats in het oosten van Europa.

Kervel

Kervel heeft een kruidige, zoete smaak, die wat weg heeft van anijs. Pluk kervel niet zelf, tenzij u zeker weet dat u het juiste kruid voor u heeft. Kervel heeft namelijk een aantal ''look-alikes'' die zeer giftig zijn. Kervel wordt veel gebruikt in soepen en salades en is met name in de Belgische keuken erg populair. Laat dit kruid niet meekoken, hierdoor verliest het zijn smaak.

Knoflook

Knoflook is één van de meest bekende kruiden en staat bekend om zijn doordringende geur en smaak. Met name in Zuid-Europa en Noord-Afrika wordt hier veel mee gekookt. Knoflook kan in vrijwel ieder gerecht worden ingezet.

Komkommerkruid

Komkommerkruid, ook wel bernagie genoemd, heeft zijn naam te danken aan zijn frisse, komkommerachtige smaak. Het kruid komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa, maar wordt tegenwoordig ook regelmatig in verwilderde versie in Nederland en België aangetroffen. Komkommerkruid is goed te gebruiken in (zomerse) salades. Daarnaast kan er thee van worden gedronken. Bepaalde delen van dit kruid bevatten toxische stoffen, pluk deze plant daarom niet zelf, maar haal het in een winkel die bekend is met het gebruik van komkommerkruid.

Laurier

Laurier is een kruid met een vrij bittere smaak. Dit kruid wordt voornamelijk geweekt in Turkije en Griekenland, maar de wilde variant kan ook in Nederland overleven. Laurierbladeren worden meegetrokken in soepen, sauzen, marinades en stoofschotels. Dit kruid is echter niet geschikt om te eten en moet voor het opdienen verwijderd worden.

Lavas

Lavas heeft een zeer kruidige smaak die iets weg heeft van selderij. Dit kruid werd door de Romeinen veel gebruikt. Op dit moment is lavas vooral populair in West-Europa en Noord-Amerika. Het kruid wordt veel gebruikt in stoofschotels, soepen en warme sauzen.

Lavendel

Lavendel staat bekend om zijn zoete, parfumachtige geur en smaak. Lavendel thee heeft, wanneer bereid met een zeer kleine hoeveelheid lavendel, een rustgevende werking. Daarnaast wordt lavendel gebruikt in stoofschotels en bij de bereiding van schapen- en geitenvlees. De paarse bloemetjes kunnen worden ingezet als decoratie bij onder andere het dessert. Dit kruid wordt ook gebruikt om stroop van te maken. Lavendel valt onder de heideplanten en is daardoor een beschermd goed, wanneer u wilde lavendel plukt, begaat u een strafbaar feit.

M - N - O

Marjolein

Marjolein, ook wel Majoraan genoemd, is een kruid afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. Het kruid heeft vrij veel weg van tijm, maar smaakt beduidend zoeter. Marjolein is goed te gebruiken in gerechten met aardappel, rundvlees en wild. Daarnaast gaat marjolein goed samen met tomaat

Mosterd

Mosterd is op zichzelf geen kruid, maar bij de bereiding ervan wordt wel gebruik gemaakt van kruiden. In vrijwel ieder land wordt mosterd op een unieke manier bereid. Zo is Franse mosterd vaak kruidig en scherp van smaak, terwijl Duitse mosterd zachter en zoeter is. Mosterd wordt in Nederland en België meestal gebruikt als smaakmaker naast een gerecht, bijvoorbeeld mosterd bij een kroket of mosterd bij een blokje kaas.

Munt

Munt is een bekend kruid met een sterke mentholachtige geur. Dit kruid geeft zijn smaak heel goed af aan de gerechten waarin het gebruikt wordt. Munt wordt veel gebruikt in desserts en (fruit)salades. Daarnaast is munt heerlijk om thee van te zetten. Munt groeit goed in het Nederlandse klimaat. Wordt munt echter in een koude omgeving gehouden, dan worden de bladeren stugger en verliezen zij hun smaak gedeeltelijk.

Oregano

Oregano of wilde Marjolein heeft een kruidige, licht zoetige smaak. Dit kruid is met name populair in Griekenland en Italië. In Nederland en België wordt dit kruid dan ook meestal gebruikt, wanneer er Grieks of Italiaans gekookt wordt. Ook in Mexico is oregano een veelgebruikt product. Naast gerechten uit de eerdergenoemde landen, gaat oregano ook goed samen met aardappel, rundvlees en tomaat.

P - Q - R

Paprika

Paprika als kruid wordt meestal in de vorm van voorgemalen poeder gebruikt. Paprikapoeder is erg populair in Spanje en Mexico, maar ook in Oost-Europa wordt er veel gebruik van gemaakt. In gerechten uit deze landen smaakt paprikapoeder dan ook prima. Paprikapoeder wordt in grote hoeveelheden geproduceerd in onder andere de Verenigde Staten. Hou er rekening mee dat paprikapoeder niet erg lang houdbaar is. Wanneer het poeder vers is, heeft het een tomaatrode kleur. Is het poeder licht van kleur of juist roodbruin, dan is het eigenlijk niet meer goed te gebruiken.

Peterselie

Peterselie heeft een frisse, zachte mintsmaak. De plant is vrij sterk en groeit daardoor prima op Nederlandse bodem. Peterselie wordt over de hele wereld gebruikt en past in vele gerechten. Peterselie wordt vaak vers gebruikt, door het fijn te snijden en over het gerecht te strooien. Kook peterselie niet mee, hierdoor verliest het zijn smaak. Peterselie is ook prima te gebruiken om zelf kruidenboter mee te maken

Rozemarijn

Rozemarijn heeft een pittige, bittere smaak. Dit kruid komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en wordt nog steeds vooral gebruikt in gerechten die afkomstig zijn uit deze streek. Rozemarijn is het beste te combineren met rundvlees en wildgerechten. Daarnaast gaat het ook prima samen met aardappels, zeker wanneer deze in de oven worden bereid. Rozemarijn geeft veel smaak af tijdens de bereiding en kan daarom ook het beste zo vroeg mogelijk aan het gerecht worden toegevoegd.

S - T - U

Salie

Salie heeft een vrij bittere, overheersende smaak. Het kruid, dat zich prima weet te redden in Nederland en België, moet daarom in kleine hoeveelheden gebruikt worden. Salie gaat goed samen met Italiaanse gerechten en bij gerechten met rundvlees. Gebruik salie niet in grote hoeveelheden, het kruid kan dan giftig zijn.

Selderij

Selderij is een kruid dat qua smaak veel weg heeft van peterselie. Selderij wordt in Nederland geteeld, maar komt ook zeer zeldzaam in het wild voor. Selderij staat op de Nederlandse lijst van zeldzame planten. Op dit moment is het kruid nog niet wettelijk beschermt, maar door middel van deze lijst wordt een beroep gedaan op men om de plant niet te plukken. Selderij wordt voornamelijk vers gebruikt en is dan vooral lekker in soepen, salades en gerechten met ei. Door selderij met zout te mengen, ontstaat selderijzout. Selderijzout bevat minder zout dan puur zout, maar heeft wel ongeveer dezelfde smaak. Dit kan een oplossing zijn, wanneer u gerechten met minder zout wilt bereiden.

Tijm

Tijm heeft een aromatische, bitterzoete smaak. Dit kruid komt vooral voor in Azië en Zuid-Europa, maar verwilderde varianten overleven ook in Nederland en België. Tijm is goed te gebruiken in gerechten met wild, rundvlees en vis. Daarnaast wordt er in likeurstokerijen ook dankbaar gebruikt gemaakt van dit kruid. Van tijm kan ook thee worden gezet.

V - W - X

Venkel

Venkel kan worden gezien als groente en als kruid. De plant heeft een anijsachtige smaak. Venkel komt oorspronkelijk uit Azië, maar is nu vooral populair rond het Middellandse-Zeegebied. Als kruid wordt venkel veel gebruikt in visgerechten en zomerse salades. Ook wordt venkel gebruikt in gebak en om likeur van te stoken.

Wijnruit

Wijnruit is een zeer bitter kruid, dat vooral in Oost-Europa veel gebruikt wordt. Wijnruit wordt gebruikt in onder andere gerechten met wild, vette vis en kaas. Verse bladeren kunnen ook beperkt in een salade worden gebruikt.

Y - Z

Zuring

Zuring is een kruid met een frisse, zurige smaak. Zuring bestaat uit vele soorten, waarvan er meerdere niet eetbaar zijn. Zorg dat u goed op de hoogte bent van het kruid waarmee u kookt. Zuring wordt vooral gebruikt in salades en gerechten met vis.

Tot slot

Dit artikel is bedoeld om u een beeld te geven van de mogelijkheden met veel voorkomende kruiden. Gaat u koken met een kruid waar u nog niet eerder mee heeft gekookt, laat u dan altijd goed voorlichten. De meeste kruiden zijn heerlijk van smaak en veilig om mee aan de slag te gaan, maar er kunnen altijd giftige planten tussen zitten.

Eet smakelijk!
© 2013 - 2019 Manond1993, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe gebruik ik kruiden en specerijen?Hoe gebruik ik kruiden en specerijen?Welke kruiden zijn onmisbaar? Wat heb je minimaal nodig aan kruiden om de meeste dingen goed op smaak te kunnen maken? W…
Wat is het verschil tussen kruiden en specerijen?Wat is het verschil tussen kruiden en specerijen?Er bestaan veel overeenkomsten tussen kruiden en specerijen. Deze twee termen zijn echter verschillend van elkaar. Kruid…
Welke Kruiden bij Welk Gerecht?Welke Kruiden bij Welk Gerecht?Aromatische kruiden en specerijen zijn voor het ene gerecht geschikt en voor het andere niet. Hoewel het ook een kwestie…
Zwanger en kruiden en specerijenZwanger en kruiden en specerijenNog steeds bestaat er veel onzekerheid over het eten van kruiden en specerijen tijdens de zwangerschap. Veel kruiden en…
Zelf smoothies makenZelf smoothies makenJe kunt zelf de lekkerste smoothies maken, met vers fruit, ijs, koffie of andere ingrediënten. Het enige dat je nodig he…
Bronnen en referenties
  • Van Tilburg, Irène, Kruidige wetenswaardigheden, Houten, Uniehuis, 1997

Reageer op het artikel "Het Kruiden ABC"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Manond1993
Gepubliceerd: 09-01-2013
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Producten
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!