InfoNu.nl > Eten en Drinken > Horeca > Wat is een Koosjer restaurant? Sal Meyer en Qlatsch

Wat is een Koosjer restaurant? Sal Meyer en Qlatsch

Wat is een Koosjer restaurant? Sal Meyer en Qlatsch Koosjere restaurants staan onder rabbinaal toezicht en voldoen aan de eisen die de Tora stelt aan het eten van voedsel door Joden (Kasjroet – de Joodse spijswetten). Dit betekent o.a. dat melk en vlees gescheiden moeten zijn. Zo kan een koosjere Joodse eetgelegenheid alleen maar vlees (fleishig) aanbieden of alleen maar melkproducten (milchig). Verder houden de koosjere eetgelegenheden van Joodse eigenaren zich houden aan de Sjabbat en de Joodse feestdagen. Ze zijn dan gesloten. Twee voorbeelden: De beroemde sandwichshop van Sal Meyer waar veel Joden en niet-Joden uit binnen- en buitenland op afkomen is in maart 2019 de dichtgegaan. De zaak was beroemd vanwege halfom, broodjes ossenworst en warm pekelvlees. In november 2019 heeft de zaak een nieuwe eigenaar, ondernemer Sharon Cohen. Qlatsch is de nieuwe naam van het restaurant. Qlatsch heeft een grotere menukaart, met dezelfde nesjomme (ziel) als de broodjeszaak van Sal Meyer.

Wat is een koosjer restaurant?

Joodse gemeenschappen

Koosjere restaurants vind je uiteraard in Israël. Maar ook buiten Israël waar Joodse gemeenschappen leven kent men koosjere eetgelegenheden, zoals bijvoorbeeld in de VS, Canada, Nederland en België.

Onder rabbinaal toezicht ORT

Koosjere eetgelegenheden staan onder rabbinaal toezicht en moeten zich houden aan de Kasjroet-regels – de Joodse spijswetten. Dat houdt in dat bepaalde voedselproducten niet gemengd mogen worden zoals vlees en melk. Sommige voedselproducten mogen zelfs helemaal niet gegeten worden zoals varkensvlees en schelpdieren. Vlees van dieren moet ook ritueel geslacht zijn door een sjochet (ritueel slachter die vaak ook rabbijn is). Op Sjabbat en tijdens Joodse feestdagen zijn de eetgelegenheden dicht. Tijdens het Joodse feest Pesach, dat acht dagen duurt, zijn de restaurants om praktische redenen gedurende de hele periode dicht. Want openblijven zou betekenen dat geen brood of broodproducten gebruikt mogen worden.

Wat is een mashgiach?

Mashgiach, vaak een rabbijn, is Hebreeuws voor een kasjroet toezichthouder, iemand die ervoor zorgt dat een product of restaurant kan worden gecertificeerd als koosjer. "Het is een taak van een mashgiach om alle producten te controleren, alle groenten te controleren ... en alles te controleren wat in en uit de keuken komt," zegt Rabbijn Dov Schreier, directeur van de voedseldienst en rabbijncoördinator bij de Orthodoxe Unie in de VS (de grootste organisatie die hashgacha doet, of supervisie, van koosjere restaurants en voedselproducten). Een mashgiach moet alles uitzoeken wat voedsel niet-koosjer maakt. Als er iets treife (niet-koosjer) wordt gevonden in bijvoorbeeld groente, dan kan dat worden afgewassen. Bij grotere zaken wordt overleg gepleegd met de supervisor om te kijken hoe het voedsel koosjer kan worden gemaakt.

Veel voedselsoorten

Omdat de enige eis is dat de restaurants koosjer moeten zijn, kunnen veel voedselsoorten geserveerd worden. Je hebt dan ook koosjere steakhouses, Chinese, Thaise en Indiase restaurants, McDonalds, pizzeria's, etc. Vaak worden in koosjere restaurants meerdere soorten voedsel aangeboden. Zo kan je in een koosjere pizzeria naast pizza's ook bijvoorbeeld patat bestellen.

Twee voorbeelden van koosjere restaurants

In Amsterdam Buitenveldert is sinds november 2019 een nieuw koosjer restaurant gevestigd. Het gaat om Qlatsch dat de opvolger is van de beroemde sandwichzaak van Sal Meyer. Beide zaken worden hieronder kort beschreven.

Sal Meyer

De broodjeszaak van Sal Meyer was een begrip in (Joods) Amsterdam. Beroemd waren de broodjes halfom (een broodje met pekelvlees en gekookte lever), ossenworst en warm pekelvlees. Ook kwamen de (Joodse) gasten graag linzensoep en viskoekjes eten. Niet alleen mensen uit Amsterdam bezochten de sandwichshop, ook uit de rest van Nederland kwamen Joden en niet-Joden naar deze eetgelegenheid. Zelfs moslims die halal eten bezochten de winkel. Toeristen uit het buitenland wisten de zaak ook te vinden. De gasten waren dol op de broodjes en andere lekkernijen.

Oorspronkelijk was de winkel een slagerij die gevestigd was in de Portugees-Israelitische vleeshal in de Nieuwe Kerkstraat (1957). Via omwegen in de Jodenbuurt kwam de winkel uiteindelijk in 1963 op de Nieuwmarkt terecht. Maar vanwege de teloorgang van Joods Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog had de winkel daar weinig bestaansgrond. Sal Meyer vertrok naar de Scheldestraat in Amsterdam-Zuid waar de slagerij en broodjeszaak bijna naast elkaar liggen. Beide staan onder rabbinaal toezicht (ORT) en zijn op Sjabbat en Joodse feestdagen gesloten. In 2016 is de zaak verhuisd naar de Buitenveldertselaan. Er is hier meer parkeergelegenheid.

In maart 2019 is de broodjeszaak dichtgegaan. De eigenaren zeggen dat ze met hun zaak zijn gestopt omdat een toezichthouder, die erop toeziet dat de broodjes koosjer worden bereid, moeilijk te vinden was. De broodjeszaak wordt niet zomaar verpatst. Claudia Koppert: "Het is een schitterende zaak, met veel klandizie en op de juiste locatie. Het kost ons echter zelf te veel tijd en energie om er een succes van te maken. De nieuwe eigenaar moet wel een goed plan hebben. Wij hebben de authenticiteit van Sal Meyer juist willen bewaren."

Qlatsch

In november 2019 is de broodjeszaak van Sal Meyer overgenomen door ondernemer Sharon Cohen die de naam omdoopte in Qlatsch (de naam Qlatsch komt van het Jiddische klatschen en betekent wat aanrommelen maar ondertussen alles prima voor elkaar hebben). Het is nu een restaurant geworden, doet aan catering en verzorgt Shabbatmaaltijden. Qlatsch heeft een grotere menukaart, met dezelfde nesjomme (ziel) als de broodjeszaak van Sal Meyer. "Op de lunchkaart staan naast de vertrouwde broodjes halfom en pekelvlees ook ‘pulled’ zalm, pulled beef, salades, Israëlische salade, Yemenitische soep en ‘trends’ als in de oven geroosterde aubergine of bloemkool met tehina." De nieuwe kaart is soms even wennen voor de gasten. “Sommigen missen het broodje pekel met jus, anderen vragen om zuur. Dat komt dan ook terug,” zegt Cohen. De toekomst zal uitwijzen of Qlatsch een echte voortzetting is van Sal Meyer of dat het toch anders zal zijn.

Qlatsch (sinds november 2019 de broodjeszaak van Sal Meyer overgenomen)
    • Adres: Buitenveldertselaan 114, Amsterdam
    • Telefoon: 31 (0) 20 673 13 13
    • Soort Restaurant: Vlees sandwichshop – Israëlische stijl
    • Openingstijden: Zondag tot donderdag: 11:00 – 21.00; Vrijdag: 09:00 – 14:00
    • Transport: Tram: 5 - Van Boshuizenstraat halte; Metro: 51 - Van Boshuizenstraat halte; Bus: 354 - Van Boshuizenstraat halte; Bus: 62 - Van Boshuizenstraat halte

Lees verder

© 2018 - 2020 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Is koosjer hetzelfde als halalVaak wordt er gedacht dat koosjer en halal voedsel hetzelfde zijn en tegenwoordig hoor je soms zelfs dat mensen de twee…
Pastrami, vleesbeleg uit de Joodse keukenPastrami, vleesbeleg uit de Joodse keukenPastrami is vleesbeleg uit de Joodse keuken. Maar wat is pastrami nu eigenlijk echt? In iedere Amerikaanse film wordt we…
Balraj, Indiaas Restaurant. HaarlemmerdijkAmsterdam kent eethuizen en restaurants uit talloze culturen. Indiaas eten kan bij restaurant Balraj op de Haarlemmerdij…
Joodse rituele spijsbereiding - koosjer slachten van dierenJoodse rituele spijsbereiding - koosjer slachten van dierenHet slachten van ritueel geoorloofde dieren noemt men in het Hebreeuws 'sjechieta'. Wanneer men een dier slacht, dient d…
Fastfood centrum Dordrecht: snackbars, broodjeszaken en meerFastfood centrum Dordrecht: snackbars, broodjeszaken en meerZeg je frikandel dan zeg je Dordrecht. Veel mensen weten het niet maar de frikandel en ook de mexicano zijn Dordtse uitv…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Takeaway, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Kosher_restaurant
  • https://www.myjewishlearning.com/article/ask-the-expert-whos-in-the-kitchen/
  • https://www.tripadvisor.nl/Restaurants-g188590-zfz10768-Amsterdam_North_Holland_Province.html
  • http://sal-meijer.com/
  • https://www.ad.nl/amsterdam/eigenaren-broodjeszaak-sal-meyer-stoppen-ermee~a3aea6b7/
  • https://www.parool.nl/amsterdam/qlatsch-volgt-sal-meyer-op-in-buitenveldert~b4863387/
  • Wandelingen door Joods Amsterdam – Jan Stoutenbeek en Paul Vigeveno
  • https://www.joodswelzijn.nl/sites/default/files/pdf/benjamin_pdf/Benjamin_109_versie_internet.pdf
  • http://www.chabadamsterdamcenter.com/templates/articlecco_cdo/aid/1521439/jewish/Restaurants-and-hotels.htm

Reageer op het artikel "Wat is een Koosjer restaurant? Sal Meyer en Qlatsch"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 13-01-2020
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Horeca
Special: Jodendom - voeding
Bronnen en referenties: 10
Schrijf mee!