InfoNu.nl > Eten en Drinken > Diversen > Vlees of kunstvlees? De eerste gekweekte hamburger!

Vlees of kunstvlees? De eerste gekweekte hamburger!

Vlees of kunstvlees? De eerste gekweekte hamburger! De wereldbevolking groeit nog steeds. De steeds verder groeiende mensheid moet gevoed worden. Hoe spelen we dat klaar in een wereld waar al zoveel honger wordt geleden? Misschien biedt de kweekvleesburger van Mark Post de uitkomst waar we allemaal zo op zitten te wachten. Een gekweekte hamburger, niet van de koe, maar uit het laboratorium!

Voedselprobleem

De hoeveelheid mensen op onze wereldbol stijgt nog steeds. De teller kwam in oktober 2011 op 1 miljard te staan, en is inmiddels de 7,17 miljard gepasseerd. Op het einde van de éénentwintigste eeuw zou deze teller wellicht de 10 miljard toucheren. Een ongelooflijk aantal, zeker als je weet dat voedseltekorten en hongersnoden nu al een groot probleem vormen. Het is een van de grote vragen van deze tijd: hoe kunnen we alle mensen op aarde goed en verantwoord voeden?

Landbouw en veeteelt

Mensen worden momenteel gevoed met plantaardige en dierlijke producten. Graan, aardappels, vlees, eieren, noem maar op. Voor de grote hoeveelheid mensen moet meer grond voor de productie van voedsel geschikt worden gemaakt en moeten betere methoden zorgen voor een hogere opbrengst. Dat valt niet mee, want niet alle bodem op het aardoppervlak is geschikt voor landbouw of veeteelt. Daar komt bij, dat voor de veeteelt ook grond nodig is, wil je dieren een dierwaardig bestaan geven. Graslanden zijn prima, maar waar je gras voor het vee laat groeien, groeit geen graan. Het voedselprobleem dwingt ons na te denken over mogelijkheden en onmogelijkheden, en tot het maken van verregaande keuzes.

Milieuprobleem

Naast het voedselprobleem doemt een ander, even groot probleem op, het milieu. De uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2 en methaan, verhoogt de temperatuur op aarde. Dat heeft gevolgen voor de huidige leefzones en we moeten ons afvragen of streken die nu nog heel geschikt zijn voor de teelt van voedsel dat met een hogere aardtemperatuur nog steeds zijn. Nog afgezien van de dreiging die het stijgend waterpeil in de oceanen als gevolg van het smelten van poolkappen op laaggelegen landbouwgebieden heeft. Uiteraard zijn industrie en autoverkeer belangrijke veroorzakers van de broeikasgassen en moet daar alles aan gedaan worden om de uitstoot te verminderen of tot staan te brengen. Maar een andere, vaak over het hoofd geziene, oorzaak van broeikasgassen zit in ons vee en de letterlijk daaruit voortkomende mest. Hoe kunnen we dat verminderen zónder dat hiermee de voedselproductie in gevaar komt?

Het idee: kunstvlees!

Wetenschapper Mark Post, vasculair bioloog van de Universiteit van Maastricht, kwam met een idee: waarom vlees niet kunstmatig produceren? De werkwijze die hierbij moet worden gevolgd is:
  • Uit afval van slachthuizen worden stamcellen gehaald
  • Met behulp van suikers en aminozuren worden de stamcellen tot groei en vermeerdering aangezet, tot er dunne strips van 2,5 centimeter ontstaan.
  • De dunne, bijna transparante stripjes worden op elkaar gestapeld, tot je een hamburger gevuld hebt. Daar zijn ongeveer drieduizend stripjes voor nodig.
  • En dan ligt-ie klaar, de hamburger die helemaal gemaakt is van kunstmatig gekweekt vlees.
Het klinkt eenvoudig, en misschien is het dat ook wel...

Duur hapje

Het produceren van zo'n kunstmatige vleesburger kost uiteraard een hoop geld. Naar verwachting ongeveer 250.000 euro. Een duur lapje, maar als de techniek zichzelf kan bewijzen en er massaproductie kan plaatsvinden, zullen de prijzen zakken naar een aanvaardbaar niveau. Misschien dat over een aantal jaren, hoelang weet nog niemand, de gekweekte vleesburgers naast traditionele hamburgers in de winkels liggen. Misschien komt er op verpakkingen van het traditionele hamburgers een stickertje “Let op, voor dit vlees is een dier gedood” en betaal je een dieren-toeslag. Wie zal het zeggen...

Presentatie van de gekweekte burger

Maandag 5 oktober 2013 was een historische dag voor Mark Post en voor zijn gekweekte vleesburger. In Londen werd tijdens een presentatie de eerste gekweekte vleesburger door de chef-kok bereid en aan twee proefpersonen te proeven gegeven. Een spannend moment, hoe zou het kunstvlees worden beoordeeld?

Het lijkt erop

De proefpersonen namen voorzichtig hun eerste hap en kwamen tot hun oordeel. Het lijkt op vlees, het voelt aan als vlees en ook de smaak lijkt op vlees. Maar het is het nog niet helemaal, hij is nog niet vet en sappig genoeg om 'echt' te zijn.

Vet

En dat is logisch. In het laboratorium is met behulp van de stamcellen een vleesculture gekweekt. Een compleet mager product, er zit helemaal geen vet in. Juist het in vlees aanwezige vet zorgt voor smaak, smeuïgheid en maakt het geheel minder droog. Volgens Mark Post wordt daar ook aan gewerkt, wellicht dat over een aantal maanden ook op dezelfde manier vet kan worden gekweekt, dat aan de vleesburger kan worden toegevoegd. Als ook dat lukt, zal de gekweekte vleesburger naar alle waarschijnlijkheid niet meer van de traditionele vleesburger te onderscheiden zijn.

Gevolgen

Een bloeiende toekomst voor de gekweekte vleesburger kan een aantal gevolgen hebben voor ons allemaal.
  • Minder vee noodzakelijk
  • Minder weidegronden, dus meer ruimte voor landbouw
  • Minder uitstoot van broeikasgassen
  • Minder dierenleed

Weerstand

Veel mensen voelen weerstand bij het nuttigen van in het laboratorium gekweekt vlees. Het is maar de vraag of dat terecht is. Ethisch zijn er nauwelijks bezwaren. Het is in het belang van dierenwelzijn natuurlijk beter om alleen stamcellen te gebruiken dan een dier te slachten. Wie verder weerstand heeft tegen gefabriceerd voedsel moet zich ernstig afvragen waar op dit moment een groot deel van het voedsel vandaan komt. Veel gewassen in land- en tuinbouw hebben genetische verbeteringen gekregen. Allerlei kunstgrepen worden toegepast om gewassen tot grotere opbrengst te krijgen en er wordt gebruik gemaakt van voedingsbodems die je in de natuur niet tegenkomt. Misschien moeten we uiteindelijk over de weerstand heen en zullen we ons moeten aanpassen aan de nieuwe mogelijkheden.
© 2013 - 2019 Hansvg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kweekvlees – Hamburger van de toekomstKweekvlees – Hamburger van de toekomstVlees dat gekweekt is in een laboratorium. Het kan en er zijn proeven mee genomen maar is het de toekomst? Lost dat het…
Kweekvlees: uitleg, voordelen en nadelen van dit 'nepvlees'Kweekvlees: uitleg, voordelen en nadelen van dit 'nepvlees'Verschillende universiteiten in Nederland zijn al enkele jaren bezig met het ontwikkelen van kweekvlees. Kweekvlees word…
Hamburger, gebraden stuk vleesHamburger, gebraden stuk vleesEen hamburger is een gebraden stuk geplet rundvlees dat meestal wordt gegeten tussen de twee helften van een broodje. Me…
Van hamburger tot indexVan hamburger tot indexEen hamburger is niet zomaar een hamburger. Naast alle beweringen over gezond of niet gezond, zijn er toch veel mensen d…
De toekomst: de vegetarische mensDe toekomst: de vegetarische mensSteeds meer mensen worden vegetariër. Is dit slechts een trend, of zal dit zich in de toekomst voortzetten? Zal in de to…
Bronnen en referenties
  • www.scientas.nl: eerste Big Mac uit petrischaaltje; Gekweekte hamburger moet volgende week de wereld gaan veroveren
  • Brabants Dagblad 6 aug. 2013: Her bestrijden we de voedselcrisis mee

Reageer op het artikel "Vlees of kunstvlees? De eerste gekweekte hamburger!"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Hansvg
Laatste update: 04-11-2018
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!