InfoNu.nl > Eten en Drinken > Buitenlands > Populaire, traditionele gerechten uit de Griekse keuken

Populaire, traditionele gerechten uit de Griekse keuken

Populaire, traditionele gerechten uit de Griekse keuken De traditionele, Griekse keuken geeft mede blijk van een diepgewortelde, nationale trots, waar zijn inwoners zo beroemd om zijn. Zij houden vast aan bepaalde gerechten, eeuwenoude recepten en bijbehorende ingrediënten. Wie Griekenland bezoekt, weet dat het culinair - van begin tot eind - een feestje zal zijn voor de smaakpapillen. De traditionele Griekse keuken is namelijk rijk aan kleur, geur, variatie en weet alle smaken te bekoren. Sommige Griekse gerechten staan in Nederland ook weleens op tafel. Maar wat zijn populaire, traditionele Griekse gerechten, die onbekend blijven en die ook echt de moeite waard zijn om eens te proeven?

De basis van de traditionele Griekse keuken

Een rode draad door het leven van veel Griekse mensen is om samen met familie of vrienden te genieten van (veel) eten en drinken. Menige toerist die naar Griekenland reist, kent al een aantal vaste Griekse gerechten, zoals de overbekende moussaka, de Griekse boerensalade met een plak feta en een flinke zwik goudgele olijfolie er overheen of de ruim bemeten mixed grill met allerlei soorten vlees. Wat eten de Grieken eigenlijk? De meeste Grieken houden vast aan de pure, traditionele keuken, die zij thuis gewend zijn te eten. Ze eten het liefst datgene waar ze groot mee zijn gebracht en wat ze kennen van de samenkomsten met familie, of het nu bruiloften, naamdagen of bijvoorbeeld begrafenissen betreft. Hechte vriendengroepen doen niet anders. Zij trekken met elkaar op en zitten dan veelal buitenshuis aan tafel te eten en te drinken.

De vele zonuren zorgen ervoor dat citrusvruchten en noten overvloedig groeien. Veel gewassen kunnen probleemloos buiten op het land groeien, zoals meloenen, tomaten en uien. Het vochtige najaar brengt slakken uit hun schuilplaatsen en laat eetbare paddenstoelen opkomen. Veel ingrediënten lijken wat dat betreft in het wild voor het oprapen of voor het plukken te liggen. Veel mensen houden - waar en wanneer mogelijk - naast een moestuin ook dieren, zoals kippen en geiten. Een levendige ruilhandel is het gevolg. Wie olijfolie wil laten persen, dient te voldoen aan een minimum gewicht aan olijven. Dit brengt mee dat mensen samen (met andere families) de olijven plukken en laten persen. De kustlijn van Griekenland (13.676 km) brengt een veelheid aan vis, schelp- en schaaldieren op tafel. Alles rondom eten en drinken in Griekenland is één groot, sociaal gebeuren. Uiteraard is er invloed van buitenaf geweest, gezien de specerijen (zoals kaneel) en diverse gedeelde gerechten met landen als Turkije, maar de Grieken noemen die gerechten steevast: Grieks!

Het lijkt in een taverna (eenvoudig Grieks restaurant) er weleens op of er een menu bestaat voor de toerist en een menu uitsluitend voor de Grieken zelf. Wie tijdens een bezoek aan een taverna een blik werpt op de schalen met eten van naburige Grieken ziet wellicht gerechten, die niet op de kaart staan of die onbekend voorkomen. Het zijn juist die gerechten, die een nadere kennismaking waard zijn. De besproken gerechten zijn slechts een topje van de ijsberg. Wie bevriend raakt met Grieken en ooit thuis wordt uitgenodigd, zal nog veel meer lekkers kunnen ontdekken.

Horta

Een onmisbare onderdeel op de Griekse tafel is gekookte horta (horta vrasta = 'χόρτα βραστά'). Wat is dat precies? Horta vrasta betekent letterlijk gekookte groene groente. Grieken eten deze superfood al jaren en sommigen beweren, dat horta de sleutel is tot een gezonde, oude dag. Het is niet specifiek één bepaalde groente, het kan van alles zijn dat donkergroene bladeren heeft, waaronder eetbaar onkruid of een mengsel van diverse bladplanten. Wat dat betreft gaat niets verloren in de Griekse keuken en niets is te min, mits het eetbaar is. Te denken valt aan snijbiet, spinazie, paardenbloemblad, andijvie, boerenkool, enzovoort. Populaire ingrediënten voor horta vrasta die in het wild worden geplukt, zijn stamnakathi, een wilde chicorei-soort ('σταμναγκάθι') of maroulides ('μαρουλίδες'), een inheemse paardenbloemsoort. De Griekse keuken komt voort uit bittere armoede en horta vertegenwoordigt de nederige wortels van de Griekse keuken. Het blad en jonge stelen van de horta worden gekookt of gestoomd en daarna aangemaakt met olijfolie en wat citroensap. Het toevoegen van knoflook is een aardige optie.

Een vegetariër heet in het Grieks een hortafagos oftewel een 'χορτοφάγος', dat letterlijk liefhebber van onkruid betekent.

Gavros

Dit is een gebakken (klein) of gemarineerde (iets grotere) ansjovissoort ('γαύρος). Grieken eten gavros als borrelhapje, als smaakmaker, maar ook als bijgerecht. In Nederland kennen we ansjovis uit blik en potjes of van de visboer. Ze sieren bijvoorbeeld salades (zoals op de salade Niçoise) of op pizza's. Zij kunnen flink aan de zoute kant zijn. De visboer verkoopt ook ansjovis, maar die zijn meestal een maatje groter dan de gavros uit de Griekse keuken. De Griekse kok wentelt de mini-ansjovis (heel) in gekruide bloem en bakt ze krokant in hete olijfolie of marineert de grotere schoongemaakte visjes (zonder kop en ingewanden) in azijn met kruiden. Mini-ansjovis worden met kop en al gegeten als chips. De grotere ansjovis dienen eerst te worden schoongemaakt en van de kop te worden ontdaan. De bloem kan gekruid worden met zout, peper en eventueel wat knoflookpoeder. Gebakken gavros wordt besprenkeld met zeezout en daarna heet opgediend. Gemarineerde gavros zwemt in de olijfolie. Een heerlijk gerecht met een glas ouzo, een koude witte wijn of een biertje.

Avgolemono

De benaming ('αυγολέμονο') van dit gerecht (soep of saus) bestaat uit een samentrekking van de twee hoofdingrediënten: ei (avgo) en citroen (lemon). Een Griekse kok maakt zijn 'avgolemono' door eidooier en citroensap de vermengen met opgewarmde kippenbouillon. Eventueel voegt hij kritharaki (κριθαράκι) toe wanneer het een soep betreft. Kritharaki ziet er uit als een rijstkorrel, maar bestaat uit tarwegriesmeel en water. Het is een pastasoort. De kok laat kritharaki weg, wanneer avgolemono bedoeld is als saus. Men serveert bijvoorbeeld gevulde druivenbladeren (dolmadakia = 'ντολμαδάκια') met deze saus.

Giouvetsi

Deze stoofschotel wordt gemaakt van vlees (lam of rund), een tomatensaus, een Griekse pasta (kritharaki of hilopites) en geraspte kaas. Met recht is giouvetsi ('γιουβέτσι') en ware Griekse keukenklassieker. Als één gerecht de stempel troostvoer verdient, dan is het wel giouvetsi. Wat is hilopites? Hilopites ('χυλόπιτες') is een pastasoort van ei in de vorm van mini-vierkantjes.

Fasolia gigantes plaki

Dit gerecht verwijst in zijn benaming naar de type boon en de gebruikte ovenschaal die erbij hoort. 'Φασόλια' (fasolia) zijn de bonen, 'γίγαντες' (gigantes) geeft de formaat van de boon aan en betekent reus. Tot slot staat 'πλακί' (plaki) voor een ondiepe ovenschotel. Gedroogde bonen zijn goedkoop, voedzaam en kunnen lang bewaard worden. De ideale eigenschappen voor de Griekse keuken. Extra grote bonen die ook gebruikt kunnen worden in dit recept heten olifantenbonen ('ελέφαντες') Wie ooit een Griekse supermarkt of kruidenier bezoekt, zal daar met gemak zulke gedroogde bonen en pastasoorten kunnen vinden om mee naar huis te nemen om de bijbehorende recepten uit te proberen.

Andere populaire gerechten

Er zijn gerechten die op grond van traditie op bepaalde feestdagen worden gegeten. Feestdagen in Griekenland gaan gepaard met familiebezoek onder het genot van veel eten en drinken. Zo gaan de Paasdagen - het grootste feest in Griekenland - samen met het onder meer eten van magiritsa, een soep van orgaanvlees ('μαγειρίτσα') en tsoureki, een Grieks paasbrood ('τσουρέκι'). Wie uitgenodigd wordt om als buitenstaander aan de Paastafel na middenacht aan te schuiven, mag zich zeer vereerd voelen.

De Griekse keuken kent meer gerechten die bijzonder zijn, maar minder bekend buiten de Griekse landsgrenzen. Zelfs voor personen die al jaren in Griekenland komen, valt op culinair gebied vaak nog veel te ontdekken. Een aantal andere traditionele (bij)gerechten zijn:
  • skordalia ('σκορδαλιά'). Dit is een (heftige) knoflooksaus op basis van aardappelpuree;
  • gefrituurde, gevulde courgettebloemen ('γεμιστά κολοκυθάκια λουλούδια');
  • gemarineerde octopus ('χταπόδι ξυδάτο');
  • koolrolletjes (lachanodolmades = 'λαχανοντολμάδες');
  • spinazie met kaas in driehoekjes van filodeeg (spanakopita = 'σπανάκόπιτα');
  • kaas in driehoekjes van filodeeg (tiropitakia = 'τυροπιτάκια');
  • ovengerecht van lange buisjespasta, gehakt met tomaat en bechamelsaus (pasticchio = 'παστίτσιο);
  • met gehaktsaus gevulde aubergines(papousakia = 'παπουτσάκια'). De naam betekent letterlijk kleine schoentjes;

Enzovoorts.

gavros / Bron: Asjjuni0, Pixabaygavros / Bron: Asjjuni0, Pixabay
giouvetsi / Bron: Robert Kindermann, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)giouvetsi / Bron: Robert Kindermann, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
reuzenbonen in tomatensaus / Bron: Hevesli, Wikimedia Commons (Publiek domein)reuzenbonen in tomatensaus / Bron: Hevesli, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Lees verder

© 2018 Meus, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De buitenlandse keukensDe buitenlandse keukensIeder land heeft zijn eigen eetgewoontes. Maar als u kijkt naar hun producten en ons eten, maakt het een groot verschil…
Welke Kruiden bij Welk Gerecht?Welke Kruiden bij Welk Gerecht?Aromatische kruiden en specerijen zijn voor het ene gerecht geschikt en voor het andere niet. Hoewel het ook een kwestie…
De Israëlische keuken: gerechten uit meer dan 100 landenDe Israëlische keuken: gerechten uit meer dan 100 landenOmdat de staat Israël bewoond wordt door emigranten uit meer dan honderd landen, is er niet echt sprake van een officiël…
Eetcultuur: GriekenlandEetcultuur: GriekenlandGriekenland, land van zon, zee en lekker eten. Waar komt de Griekse eetcultuur vandaan? Wat zijn de belangrijkste produc…
Eetcultuur: MarokkoDe Marokkaanse keuken raakte in Nederland bekend door de invloed van de vele Marokkaanse migranten. Opeens werden cousco…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Russell Yan, Pixabay
  • https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
  • https://www.thespruce.com/horta-vrasta-boiled-leafy-greens-1706415
  • http://www.organicallycooked.com/2008/01/horta.html
  • http://www.moderndaygoddess.com/romancing/horta-greek-greens-recipe/
  • http://www.dianekochilas.com/glossary-of-edible-wild-greens-2/ (wilde soorten met foto's)
  • https://travelpassionate.com/greek-beers-you-have-to-taste-at-your-holidays-in-greece/
  • http://www.mygreekdish.com/recipe/pastitsio/
  • https://www.thespruce.com/greek-egg-lemon-chicken-soup-1705784
  • http://www.smulweb.nl/blog/bezemsteeltje/8831/kritharaki-of-griekse-pasta
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Hilopites
  • https://wiki2.org/en/Giouvetsi
  • http://nami-nami.blogspot.nl/2013/03/gigantes-plaki-aka-greek-giant-baked.html
  • https://www.griekipedia.nl/recepten/griekse-reuzenbonen-oven-gigantes-plaki/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_length_of_coastline
  • Afbeelding bron 1: Asjjuni0, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Robert Kindermann, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • Afbeelding bron 3: Hevesli, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Populaire, traditionele gerechten uit de Griekse keuken"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Meus
Gepubliceerd: 15-02-2018
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Buitenlands
Bronnen en referenties: 18
Schrijf mee!