InfoNu.nl > Eten en Drinken > Bereiding > Erwtensoep in november: dat is de slachtmaand

Erwtensoep in november: dat is de slachtmaand

Erwtensoep in november: dat is de slachtmaand Vroeger was november de maand waarin traditioneel het varken werd geslacht. Meteen na de slacht werd het varken buiten op een ladder gehangen omdat het vlees eerst moest besterven en daarna volgde de verwerking van het vlees. Er werd dan meteen erwtensoep gegeten zodat een deel van het vlees direct kon worden gebruikt. Voor kinderen was dat een aparte gelegenheid om kennis te maken met de wijze waarop het vlees behandeld werd. Het was een beetje eng en toch spannend.

De slacht in de slachtmaand november

Voor de huisvrouw was de slachtmaand een zeer drukke periode. Eerst moesten alle vaten en weckflessen worden schoongemaakt en het materiaal waarmee gewerkt ging worden. Dan volgde de afspraak met de 'slachter' die thuis kwam om het varken te slachten. Het beest werd gedood waarbij het bloed werd opgevangen zodat er snel daarna bloedworst van kon worden gemaakt. De huid van het varken werd geschroeid, zodat de haren weggebrand werden. Daarna werd het varken open gesneden, de organen werden eruit gehaald en het beest werd op een ladder buiten gehangen. Nadat het vlees voldoende bestorven was ging men aan de slag, waarbij buurvrouwen onderling veelal hulp verleenden. Als kind ging je vaak uit school mee met een vriendje of vriendinnetje om naar het varken te kijken wat daar aan de ladder hing.

Ham en worst vers van het varken

Was een der vrouwen ongesteld dan mocht deze niet behulpzaam zijn bij het verwerken van de slacht. De hammen werden eerst twee weken in een bak met pekel gelegd en daarna om te roken in de schouw gehangen. Worst werd gemengd van restanten met orgaanvlees. Hierbij werden de darmen schoongemaakt en gekeerd zodat deze gebruikt konden worden als omhulsel voor de worst.

Balkenbrij en zult

Balkenbrij en zult zijn producten die velen van ons zich nog kunnen herinneren uit de kinderjaren. Er werd lever gebakken met stukjes spek en de mooie stukken mager vlees werden eerst gebakken en daarna geweckt. Het spek werd uitgebakken en het vet werd bewaard om later te gebruiken. Men was zuinig en er werd daarom ook niets weggegooid.

Erwtensoep

Van de restanten werd vaak een stevige erwtensoep gemaakt en vroeger gebruikte men daar ook wel de snuit van het varken voor. Ook de oren werden meegekookt alsmede een stukje spek. In de loop der jaren, nadat er niet meer zelf geslacht werd en men het vlees bij de slager gaat halen is het recept van de erwtensoep ook door de meeste grootmoeders wel aangepast.

Het wecken van het vlees

De grote glazen potten moesten eerst worden gesteriliseerd en de rode ringen werden uitgekookt en apart op een schone doek gelegd. Daarna werd het vlees gebraden of gekookt en de glazen werden tot drie kwart gevuld. Er werd bouillon op gegoten. Vervolgens werden de ringen en de deksels op de glazen gedaan en gesloten met metalen klemmen. Alle glazen potten werden op een grote ronde metalen schaal in een ketel gezet en de thermometer gaf de temperatuur aan. Na verloop van enige tijd werd de ketel geopend, glazen eruit, klemmen eraf en dan was het de vraag of de deksels vast waren blijven zitten.

Het wecken van groenten en fruit

Ook groenten en fruit werden op deze wijze geweckt en het was de trots van de huisvrouw om in de kelder haar wintervoorraad te kunnen tonen. Regelmatig moesten de deksels worden gecontroleerd of deze nog vast zaten. Met de komst van de diepvriezer is het wecken nauwelijks meer in zwang. Als men vroeger bezoek kreeg dan werd de visite meegetroond naar de kelder om de wintervoorraad te bewonderen.

Het inleggen van groenten

Naast het wecken van vlees werd ook groenten ingelegd. velen van ons herinneren zich nog wel de zoute boontjes die in de zomer ingelegd werden. Maar ook zuurkool werd zelf gemaakt en stond in een stenen pot in de kelder.

Erwtensoep uit grootmoeders tijd

Benodigdheden

  • Een pak spliterwten
  • 2 liter water
  • Een knolselderij
  • Een aardappel
  • een ui
  • 500 gram prei
  • een winterwortel
  • een bosje selderij
  • 750 gram krabbetjes, karbonades of hips
  • zout, peper en bouillonblokje
  • een rookworst

Bereiding

Zet de spliterwten een nacht in de week. Kook de erwten en voeg na een half uur het vlees toe. Daarna alle groenten grof snijden en toevoegen. Lekker laten sudderen op een zacht pitje en zorgen dat de soep wel aan de kook blijft maar niet gaat aanbranden. De ui wordt even apart goed bruin gebakken en in de soep gedaan. De rookworst wordt op het laatst toegevoegd, alsmede de selderij.

Bij de erwtensoep kan men een sneetje roggebrood serveren met wat gekookt spek, zoals ook vroeger gebruikelijk was. Erwtensoep kan men heel goed voor een paar dagen tegelijk koken. Een gedeelte kan direct worden gegeten en een tweede gedeelte kan in de vriezer worden bewaard. Bij drukke dagen heb je dan een complete maaltijd klaar. Vroeger werden vaak pannenkoeken gebakken als er niet zoveel erwtensoep meer over was. Zo had men dan toch weer snel een voedzame maaltijd op tafel.
© 2010 - 2019 Celientje1, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Recepten voor balkenbrijBalkenbrij is een typisch Nederlands gerecht. Het komt weg uit het oostelijk en zuidelijk deel van Nederland. Meestal wo…
Spaarvarkens als spaarpottenSpaarvarkens als spaarpottenVeel spaarpotten hebben de vorm van en varken. Leuk natuurlijk zon varkentje, maar waarom hebben spaarpotten vaak die v…
Magere snert of erwtensoep: hoe maak je magere snert?Magere snert of erwtensoep: hoe maak je magere snert?Magere snert of erwtensoep maken is zo moeilijk niet. Vaak wordt de volvette variant gegeten met veel worst, varkensvlee…
Halal vlees: wat zijn de regels van het halal slachten?Halal vlees: wat zijn de regels van het halal slachten?Moslims eten alleen het vlees op van dieren die halal geslacht zijn. Dit staat ook wel bekend als halal vlees. Tegenwoor…
Varkens houden als hobbyVarkens houden als hobbyVarkens zijn intelligente, lieve en aanhankelijke dieren. Aan het houden van varkens kan veel plezier beleefd worden. Da…

Reageer op het artikel "Erwtensoep in november: dat is de slachtmaand"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Celientje1
Laatste update: 07-09-2018
Rubriek: Eten en Drinken
Subrubriek: Bereiding
Schrijf mee!