De aardappel en tevens aardappelschotel uit Rioja

Al eeuwenlang worden er over de gehele wereld aardappels gegeten. In het ene land iets meer als in het andere. In Nederland eet men wel steeds minder aardappels maar het blijft toch een van de belangrijkste producten in onze voeding. Gekookt, gefrituurd of gebakken alles is mogelijk. Met aardappel is een heerlijke Spaanse aardappelschotel te bereiden.

Waar komt de aardappel oorspronkelijk vandaan

De aardappel is door Spaanse ontdekkingsreizigers vanuit Zuid Amerika naar Europa getransporteerd. Het is dan ook afkomstig van de Azteken die de aardappel chi-potati noemden en hier komt het woord patat vandaan. Maar de eerste plant is afkomstig uit Peru of Chili waar men de aardappelplant al kende rond 1500. Chili en Peru betwisten elkaar wie de oorsprong van de aardappel op zijn naam heeft. De Latijnse naam voor de aardappel is Solanum Tuberosum. Het waren Monniken die zorgden dat de plant vanuit Spanje naar andere Europese landen kwam. De monniken hadden de aardappel geplant in de kloostertuinen. In het begin wilden veel boeren de plant niet hebben in de tuin omdat de bessen en stengels giftig zijn. Men was bang dat de aardappel zelf ook giftig was. Maar omstreeks 1700 werd de aardappel in Nederland als voedsel beschouwd. Dit werd aan het eind van de negentiende eeuw zelfs volksvoedsel nummer één. In veel arme gezinnen at men als warme maaltijd alleen aardappels met wat spekvet. Vlees en groenten waren er alleen op zon- en feestdagen. Tijdens zeereizen werden er veel aardappels gegeten en dit gebeurde omdat de aardappel een hoog vitamine C gehalte heeft. De aardappels is een plant die onder de grond zetmeel aanmaakt in de vorm van een knol. De aardappels behoort tot de nachtschaduwplanten en dat betekent dat het groene loof niet te eten is. We kennen drie soorten aardappels te weten:

• Consumptieaardappels
• Zetmeelaardappels (voor de zetmeelfabrieken)
• Pootaardappels

Hoe plant men de aardappel

Als de grond goed is los gemaakt dan worden de pootaardappels machinaal in de grond gepoot. Vroeger ging dat met de hand. De aardappels worden met grond bedekt. Voordat de aardappels gerooid worden is het noodzakelijk dat het loof doodgespoten wordt of gekapt. Dit gebeurt niet in de biologische teelt maar de kans op ziektes is dan wel groter. Tegenwoordig gebeurt het rooien ook machinaal maar vroeger werkte het hele gezin van de boer mee om de aardappelen te rooien. Dit kon soms tot gevolg hebben dat kinderen van school weg bleven in de tijd van de aardappeloogst. Het bewaren van aardappels moet in het donker gebeuren omdat de aardappels anders groen uitslaan. In het donker ontstaan na verloop wel lange witte scheuten wat de uitlopers zijn. Deze moeten verwijderd worden.

Welke rassen kennen we in Nederland

In Nederland kennen we vooral:

• Bintje
• Bildtstar
• Doré
• Eersteling
• Eigenheimer
• Malta
• Nicola
• Opperdoezer

Welke producten kennen we van aardappel

• Aardappelchips
• Aardappelsalade
• Patates Frites
• Rösti
• Gekookte of gebakken aardappels
• Aardappelpuré
• Gepofte aardappels

Voor de verschillende wijze waarop we de aardappels willen gebruiken kunnen we het beste de juiste soort aardappel kiezen.
We kennen vastkokers en droogkokers. De droogkokers zijn geschikt voor puré of om te poffen. Ze zijn kruimig en bloemig. Voorbeelden hiervan zijn de Eigenheimer, Malta of Doré. Afkokers daarentegen zijn aardappels die na het koken uit elkaar vallen.Vastkokers zijn vooral te gebruiken om te frituren, te bakken of aardappelsalade van te maken. Hiervoor gebruik je dan Eerstelingen, Nicola of Opperdoezen.

Hoe kook je aardappels

Alhoewel in veel gezinnen het traditionele aardappels, vlees en groente niet veel meer op deze manier gegeten zal worden is het toch handig om te weten hoe je aardappels kookt. Je schilt de aardappels en brengt deze aan de kook terwijl ze half onder water liggen. Naar smaak een beetje zout toevoegen. Als de aardappels bijna gaar zijn en meestal is dit na ongeveer 15 minuten, dan deze afgieten en van het vuur af even droog laten stomen.

Aardappelschotel uit Rioja

Benodigdheden

• 2 uien
• 2 groene paprika's in blokjes gesneden
• 2 rode paprika's
• 1,25 dl. olijfolie
• 1 kg. aardappels in blokjes gesneden
• 5 tenen knoflook fijn gehakt
• 1 laurierblad
• 2,5 dl. witte Rioja wijn

Bereiding
Fruit de ui en groene paprika in de olie en voeg knoflook en aardappel toe. Giet de wijn in de pan erbij en vul aan met water zodat alles half onder staat. Doe het laurierblaadje erbij. Voeg de rode paprika toe die alleen in grote stukken is gesneden. Kruid met zout en peper. Breng de hele massa aan de kook en laat ongeveer 25 minuten sudderen. Verwijder het laurierblad.
In Spanje eet men deze schotel vaak met gedroogde vis en een lekkere salade.