Alcohol; uitleg over percentage, promillage en de wet

In de media is veel aandacht voor alcohol, met name alcoholgebruik onder jongeren. Hierbij worden de termen alcoholpercentage en alcoholpromillage vaak genoemd. De termen alcoholpercentage en alcoholpromillage zijn ook opgenomen in de wet. Maar wat houden deze termen in? Wat is het alcoholpercentage van een bepaalde drank? En waarom wordt niet elke drank in hetzelfde glas geserveerd? Hoeveel alcohol bevat een standaardglas alcoholische drank? En met welk alcoholpromillage mag men nog autorijden?

Alcoholpercentages

Aalcoholpercentage is het volumepercentage (vaak afgekort als %vol of vol.%) alcohol in een drank. Het alcoholpercentage staat vermeld op de verpakking van alcoholische dranken. Hoe hoger dit alcoholpercentage, hoe sterker de drank.
In bier zit ongeveer 5% alcohol, uiteraard zijn er sterkere varianten (speciaalbieren). In wijn zit ongeveer 12% alcohol. En in gedistilleerde dranken, zoals jenever, bedraagt het alcoholpercentage ongeveer 35%. En naast deze bekende dranken zijn er uiteraard nog andere alcoholhoudende dranken met andere alcoholpercentages. De regel is dat een glas alcoholhoudende drank altijd ongeveer evenveel alcohol bevat, hierdoor is er voor elke drank een ander glas. Een correct met wijn gevuld wijnglas moet dus evenveel alcohol bevatten als een correct met jenever gevuld jeneverglas. Er is zodoende sprake van een standaardglas (met een standaard inhoud) voor elke drank. In de regel bevat een standaardglas alcoholische drank 10 gram pure alcohol. Daardoor kan er gesproken worden van een bepaalde hoeveelheid glazen alcohol die men nuttigt, of dat nu drie wijntjes of drie biertjes zijn. Zolang de standaardglazen voor de betreffende drank worden gebruikt is de hoeveelheid alcohol die men inneemt daarbij gelijk, ongeacht het alcoholpercentage van de drank.

Drank	Vol.%	Inhoud standaardglas
Bier	5%	250cc
Wijn	12%	100cc
Gedistilleerd	35%	35cc

Alcoholpromillage

Alcoholpromillage is het volumepromillage alcohol in een alcoholische drank of in iemands bloed. Het alcoholpromillage wordt aangeduid met het teken ‰.
De opname van alcohol in het bloed en het effect van dit alcoholpromillage in het bloed verloopt in verschillende lichamen anders. Jongeren, ouderen en ervaren drinkers reageren zeer verschillend op drank. Toch kan er in het algemeen wel van uit worden gegaan dat de gegevens die hieronder vermeld staan voor iedereen in meer of mindere mate gelden.

Aantal standaardglazen	Alcoholprommilage in het bloed	Effect
1-3 glazen	0-½‰	De hartslagfrequentie en de ademhalingsfrequentie nemen toe. Vaak ontstaat er door deze hoeveelheid alcohol een warm gevoel en een onstpannend of ontremmend effect. Mensen worden wat 'losser'.
3-7 glazen	½-1½‰	Geheugen, reactiesnelheid en coördinatie gaan achteruit. Hierdoor worden situaties minder adequaat beoordeeld. Dit kan tot gevaarlijke situaties leiden in het verkeer. Vaak veranderen bij deze hoeveelheid alcohol ook de stemming en het gedrag. Mensen benoemen dit vaak als "tipsy" of "aangeschoten".
7-15 glazen	1½-3‰	Bovengenoemde effecten treden op in meerdere mate. Er kan een rood, opgezwollen gezicht ontstaan en de pupillen vergroten vaak. Soms krijgen mensen last van misselijkheid en daardoor braken.
15-20 glazen	3-4‰	Bovengenoemde effecten treden op in meerdere mate. De zintuigelijke waarneming (zien, horen, voelen) gaat achteruit. Mensen worden hier vaak warrig van of reageren slecht, ze zijn "afwezig".
Meer dan 20 glazen	Meer dan 4‰	Bovengenoemde effecten treden op in meerdere mate. De hartslagfrequentie en de ademhalingsfrequentie nemen af, hierdoor kan men in een coma raken. Een coma kan leiden tot de dood.

Wet

Verkoop
De Drank- en Horecawet vermeldt dat zwak-alcoholhoudende dranken (maximaal 15%vol) enkel verkocht mogen worden aan mensen van minimaal 16 jaar. Jongeren onder de 16 jaar mogen dus geen alcoholhoudende drank kopen. Voor sterke alcoholische drank (meer dan 15%vol) geldt een andere regel: de minimumleeftijd hiervoor is 18 jaar. De supermarkten in Nederland voeren sinds maart 2009 een legitimatieplicht voor personen onder de 20 jaar als het gaat om de verkoop van alcoholhoudende dranken. Wanneer iemand op verzoek geen geldig legitimatiebewijs kan tonen, kan de aankoop van alcoholhoudende drank worden geweigerd. Deze regel is ingesteld om het alcoholgebruik en -misbruik onder jongeren aan te pakken.

Schenken
Aan jongeren onder de 16 jaar mag in Nederland geen alcoholhoudende drank worden geschonken. Aan personen van 16 jaar en ouder mogen zwak-alcoholhoudende dranken (maximaal 15%vol) worden geschonken. En aan personen van 18 jaar en ouder mag ook sterke drank (meer dan 15%vol) worden geschonken. Deze regels zijn dus in overeenstemming met de verkoopregels die hierboven staan vermeld.
Als er alcoholhoudende drank geschonken wordt aan jongeren onder de leeftijdsgrens is de schenker in overtreding.

Verkeer
Ook in het verkeer zijn er regels verbonden aan alcoholgebruik. Deze regels zijn bedoeld om de veiligheid te waarborgen. De Wegenverkeerswet vermeldt een verbod voor het besturen van een voertuig onder invloed van alcohol. Deze wet vermeldt specifiek de term "voertuig", waardoor naast autorijden ook fietsen onder de invloed van alcohol officiëel strafbaar is. Om het begrip "onder invloed" te definiëren is bepaald dat er maximaal 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht mag worden gevonden bij een blaastest. Dit staat ongeveer gelijk aan 0,5 promille in het bloed.
Voor personen die minder dan 5 jaar hun rijbewijs hebben, de beginnende bestuurders, ligt de grens bij maximaal 88 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht. Dit komt ongeveer overeen met 0,2 promille in het bloed.

Openbare dronkenschap
Het verstoren van de openbare orde onder invloed van alcohol valt onder openbare dronkenschap. Ook dit is strafbaar.

Lees verder

• Wat doet roken met uw lichaam?
• Roken tijdens de zwangerschap, wat zijn de risico's?
• Angststoornis door een middel
• Informatie over depressie
• Informatie over delirium (delier)