Blended Whisky - Een korte geschiedenis

Een korte geschiedenis van de blended whisky. Hoe werd whisky nou zo populair. Wie zijn de grondleggers van de blended whisky? Tussen de 17e en de 19e eeuw ontwikkelde zich in de Highlands een ware cottage industry van boerderij-distilleerderijen die elk hun eigen specifieke single malt whisky maakten. Export naar de Lowlands en engeland vond niet of nauwelijks plaats aangezien de zuidelijker bevolking van Groot-Britannïe de highland whisky's te uitgesproken van smaak vond. Men dronk liever brandy (cognac) of gin. Gedurende de 19e eeuw zouden 4 belangrijke gebeurtenissen het Schotse whiskylandschap en daarmee het consumptiegedrag van de Engelsen totaal veranderen.

De eerste gebeurtenis

De eerste gebeurtenis was een uitvinding in Ierland. Stoker Robert Stein patenteerde in 1827 een distileerketel waarin continu gestookt kon worden. Het was geen pot still zoals de Highlanders in Schotland gebruikten, maar een soort kolom. Een andere Ier, Aeneas Coffey, verbeterde het model en liet dit in 1830 registreren. De column still, ook wel de coffey still genoemd, was geboren en vanaf dat moment kon er op industriële schaal alcohol uit graan gestookt worden. De Ieren vonden de column still nieuwlichterij en negeerde de vinding, in tegenstelling tot de Schotten, met name de Lowlanders. Die grepen de nieuwe apparatuur met beide handen aan om een neutralere, goedkopere soort whisky te maken dan de uitgesproken, duurdere malt whisky's uit de Highlands

De tweede gebeurtenis

De tweede gebeurtenis was een herroeping van de Corn Laws, in 1846. Voor die tijd mochten stokers alleen gerst gebruiken voor het maken van whisky. Nu was het ook toegestaan om goedkopere granen als mais en tarwe te gebruiken voor het stoken van alcohol. Bedrijven waar dit gebeurt, worden grain distilleerderijen genoemd.

De derde gebeurtenis

De derde gebeurtenis was een wetswijziging in Schotland rond 1860. Tot dan was het niet toegestaan om distillaten met elkaar te vermengen. Degene die meteen een gat in de markt zag was Andrew Usher, die daarom wel wordt beschouwd als de vader van het whisky blenden. Usher kocht vaten single malt whisky van individuele Highland-stokers en vermengde die met de goedkopere graanalcohol ofwel grain whisky. Ook mengde hij wel diverse malt whisky's met elkaar en noemde het "Usher's Vatted Malt Whisky". Zijn voorbeeld werd al gauw gevolgd door kruideniers en wijnhandelaren, die van oudsher whisky in vaten verhandelden.

In Aberdeen begonnen de gebroeders Chivas met Blenden, in Perth namen John Dewar en Alexander Bell de handschoen op. William Teacher starte in Glasgow en elders verdiepten Johnnie Walker, George Ballantine, Robbert Haig en James Buchanan zich nu in de keus van het blenden. De meeste van deze familienamen leven nu nog voort in bekende blended whisky's.

De vierde gebeurtenis

De vierde gebeurtenis speelde zich af op het Europese vasteland. In 1863 openbaarde zich in Frankrijk een plantenziekte die in enkele tientallen jaren de Franse wijngaarden decimeerde. De ziekte werd veroorzaakt door een luis die per ongeluk uit Amerika was geïmporteerd, de Phylloxera Vastatrix. Er kon geen cognac meer worden gemaakt en de Engelsen begonnen hun brandy te missen. Ter vervanging grepen ze naar een nieuwe inheemse drank, blended whisky. Het werd een doorslaand succes, wat door de Highlanders met lede ogen werd aangezien.Aan het eind van de 19e eeuw was er sprake van een ware whiskyboom en sommige blenders namen het niet zo nauw met de kwaliteit van hun product. De gebroeders Pattison leidden in 1898 een crisis in de Schotse whisky industrie in door hun malversaties met distilleren en boekhouden. Ze belandden achter de tralies en zorgden er onbedoeld voor dat de wet op wat Schotse whisky genoemd mog worden, rond 1917 fors zou worden aangescherpt. Uit die tijd stammen ook de voorschriften dat whisky ten minste 3 jaar moet rijpen op eikenhouten vaten voordat er gebotteld mag worden op ten minste 40% alcohol.

Blended whisky deed het ook buiten Schotland en Engeland goed als vervanger voor cognac. Toen bekende Hollywoodsterren als Humphrey Bogart en Dean Martin zich openlijk overgaven aan de geneugten van blended Scotch, steeg de export van Schotse whisky gigantisch.