Jodendom en voeding: vegetarisme – vegetarisch eten

Vóór de Zondvloed aten de mensen alleen maar zaaddragende gewassen. En ook in de Messiaanse tijd zal geen vlees meer worden gegeten. Dit betreft de ideale situatie, hoewel de Tora nergens aangeeft dat dit de ideale levenswijze is. Noach kreeg toestemming om vlees te eten omdat de dieren hun leven aan hem hadden te danken. De mens is 'hoger' dan het dier maar het dier mag niet onnodig lijden. Daarom wordt tijdens het ritueel slachten de pijn geminimaliseerd.

Vegetarisme in Jodendom niet verboden

Tegenwoordig zijn er heel wat vegetariërs. Ze doen dit omdat ze dieren geen pijn willen doen of omdat ze gezond willen leven of omdat ze tegen de bio-industrie zijn.

Hoewel het de gewoonte is bij de Joden om op Sjabbat vlees te eten (denk aan de traditionele kippensoep op vrijdagavond), is het geoorloofd voor vegetariërs om helemaal van vlees af te zien. Dit wordt verklaard door het feit dat het onder bepaalde omstandigheden is toegestaan om te vasten. Voor andere feestdagen is het lastiger. Het is niet mogelijk om feestdagen te vieren zonder vlees en wijn. Maar sinds de verwoesting van de Tempel is men niet meer verplicht om vlees te eten.

Omgang met dieren

Vegetariërs hebben twee ethische bezwaren tegen het eten van dieren:

1. Moreel verkeerd om dieren voor consumptie te gebruiken.
2. Onmenselijk om dieren pijn te doen.

Joodse visie
In de Bijbel wordt veel aandacht besteed aan het welzijn van dieren:

• Sjabbatsrust voor dieren.
• Een moeder en haar jong mogen niet op dezelfde dag geslacht worden (is voor de mens wreed).
• Sterke en zwakke dieren niet onder hetzelfde span ploegen.
• Geen muilkorf voor os bij dorsen van graan.
• Eerst dieren voederen, dan pas zelf eten.
• Rituele slachtwetten om pijn bij dieren te minimaliseren.
• Jagen is verboden (jagen is niet terug te vinden in de Tora alleen bij verdorven mensen)

Vlees eten is geoorloofd zij het met beperkingen. Dit zijn economische beperkingen: geen geld besteden aan vlees tenzij het om gezondheidsredenen gaat. Vlees alleen eten om het lichaam te versterken en niet voor persoonlijk genot. Daarnaast mag de gezondheid niet in het geding komen door de bio-industrie.

Twee stromingen binnen het Jodendom t.a.v. vegetarisme

1. Rabbijnen die een vegetarische levenshouding benadrukken. Mens slacht dier en daarmee toont de mens zijn gevallen toestand.
2. Rabbijnen, waaronder de beroemde Chabad Rabbijn Schneur Zalman, die vinden dat met het eten van vlees een offer wordt gebracht: het dier wordt verheven omdat de mens het voedsel aanwendt om God te dienen.

Tot slot kan gezegd worden dan men geen vlees moet eten omdat veel mensen niet weten hoe het geslacht en gezouten moet worden. Tegenwoordig wordt dit door deskundigen gedaan, dus vormt het minder een probleem.

Eindconclusie

Het Jodendom verzet zich niet tegen vegetarisme.

Visie van Etsel over vegetarisme

Hoewel ik zelf wel vlees eet, wil ik het zoveel mogelijk beperken. De bio-industrie is me een doorn in het oog. Er wordt te veel vlees geproduceerd voor het genot (denk aan de barbecue) en niet louter en alleen om aan te sterken. Vegetarisch eten lijkt me evenwel minder gezond omdat je bepaalde voedingsstoffen niet binnen krijgt. Je zal dan op zoek moeten naar vleesvervangers. Ik deel de visie van Rebbe Schneur Zalman dat het dier verheven wordt wanneer vlees gegeten wordt om God te dienen. Toch kijk ik uit naar de Messiaanse tijd wanneer de wereld weer vegetarisch zal zijn. Het idee dat we dieren slachten, zelfs al gebeurt het binnen het Jodendom op vrijwel pijnloze wijze, wekt toch weerzin.

Verder vind ik dat onze westerse maatschappij meer de aanwijzingen van de Bijbel moet opvolgen inzake de behandeling van dieren in het algemeen. Zaken zoals stierengevechten die in Spanje plaatsvinden zouden verboden moeten worden. Ook de veehandel zou aan strengere regels gebonden moeten zijn om dierenleed te voorkomen.

Meer informatie: Jodendom en voeding II: Bijbel en Joodse Lifestyle.