Wordt vegetarisme in de Jodendom aangemoedigd of ontmoedigd?

Vegetarisme is geen gebod in het Jodendom. Toch mocht Adam alleen vruchten en groente eten. Er staat nergens dat hij vlees mocht eten. Echter een paar hoofdstukken in Genesis verder (we spreken dan over 1600 jaar later) wordt gesproken over de Zondvloed. Na de Zondvloed krijgen Noach en zijn familie toestemming om vlees te eten. De grote vraag is dus wat God liever heeft: het vegetarisme van Adam of de vleesetende Noach?

De filosofische benadering: onderscheid van verantwoordelijkheid

Volgens de Joods filosoof rabbijn Josef Albo verbood God Adam vlees te eten omdat het wreed is dieren te doden. Bovendien is sommig vlees slecht voor de mens. De generaties na Adam interpreteerden dit echter verkeerd en stelden dat mens en dier gelijk zijn en dat de mens slechts een diersoort is. Deze houding zorgde ervoor dat God de mens strafte met de Zondvloed.

Na de Zondvloed kwam God met een nieuw plan. Noach kreeg het gebod om vlees te eten. Zo staat de mens boven het dier wordt de Goddelijke verantwoordelijkheid duidelijk. God verbood echter de dieren te eten die een vervloekende invloed hebben op de ziel.

De Kabbalistische benadering - kosmische perfectie

De Kabbalist Isaäk Luria betwijfelt het recht van de mens om voedsel te eten wanneer het als doel heeft de maag te vullen. Als het echter als doel heeft energie te creëren om zo God te dienen, dan wordt het voedsel eveneens verheven.

Er is echter een verschil dierlijk en plantaardig voedsel. We hebben bijvoorbeeld brood nodig om in leven te blijven. Er is geen spirituele noodzaak voor om brood te eten. Vlees is echter een luxe product. Daarom mag men alleen vlees eten als het als doel heeft meer te bereiken dan met plantaardig voedsel. Zo worden de mens en het voedsel tot een hoger spiritueel doel verheven.

Waarom pas vlees eten na de Zondvloed?

De menselijke ras van Adam tot aan Noach had de potentie te eten wat nodig was om te overleven, met de intentie een betekenisvol leven te leiden. De mens en het voedsel moesten hun doel bereiken. Maar het eten van vlees vereist veel meer dan dit. Vlees trekt naar materiële lust. Het verheffen van vlees vereist de mogelijkheid boven de natuurlijke orde uit te stijgen, om nieuw altruïstisch leven in iets te brengen wat natuurlijk de belichaming van materialisme is. De mensheid en het vlees vóór de Zondvloed stonden dit niet toe.

Noach kwam na de Zondvloed in een veranderde wereld: in die wereld gaat alles boven zijn natuurlijke staat uit. De wereld is nu een plaats waar de mens de aardse componenten kan verheffen naar bovennatuurlijke hoogten. De mens is in staat vlees te eten en haar energie te verheffen.

De Joodse wijzen onderwijzen dat een leeghoofd geen recht heeft vlees te eten. Ook mag er geen vlees gegeten worden als men honger heeft; eerst moet de honger gestild worden met brood. De mens moet haar aandacht op de Goddelijke missie richten tijdens het eten van vlees. Zo doen we meer voor het dier dan het dier voor ons.

Volgens deze benadering is het juist wreed geen vlees te eten, omdat het het dier de mogelijkheid ontneemt een hoger doel te dienen.

Meer over het Jodendom is te lezen in mijn special Joodse visie IV: Abraham en het monotheïsme.