De Italiaanse keuken

Artikel in de special "het dagelijks leven in Italië". Een kort overzicht over de Italiaanse keuken, met onder andere de geschiendenis van de pasta. Een maaltijd in Italië bestaat uit 5 delen:

• antipasto: een voorgerecht bestaande uit hapjes van o.a. salami, ham, rauwkost, kaas,...
• il primo, of primo piatto: dit bestaat uit pasta, risotto of minestrone. Minestrone is een dikke groentensoep.
• il secondo of secondo piatto: dit bestaat uit vis of vlees, normaal zonder garnering.
• i contorni: de garnering bestaande uit groenten, sla of aardappelen.
• il dolce: het dessert, meestal een 'gelato' of frutta.

De dagschotel begint met een pasta (als primo) bedoeld om de eerste echte honger te stillen. Daarna volgt een secondo die uit vlees of vis bestaat plus een contorno: een portie groenten, aardappelen of sla. De aardappelen zijn hier groenten. Het meest gebruikte vlees is kalf (vitello) en soms rund (bistecca). Bij een Italiaanse tafel hoort brood en water: acqua minerale, non gassata of gassata.
De prima colazione of ontbijt is sober. De Italianen in de steden gebruiken geen stevig ontbijt. Velen ontbijten buitenshuis in een bar.
Middagmaal = il pranzo; avondmaal = la cena.

La porchetta

Dit is een specialiteit van Centraal-Italië, waar het als 'snack' wordt gegeten. Het is een jong varkentje geroosterd aan het spit, ontbeend en gekruid met rozemarijn. Het wordt koud opgediend, je kunt het kopen in voedingszaken, op straat, op markten. Sneden geroosterd vlees worden samen met brood verkocht.

Pizza

De pizza is ontstaan in de arme wijken van Napels. Dit was het voedsel van de Napolitaanse dokwerkers. Het diende als middaghap. Pizza alla Napoletana bevat o.a.: tomaat, ansjovis en olijfolie. Er zijn ruim 180 manieren om een pizza klaar te maken. Een echte pizza wordt gebakken op een houtvuur.

Koffie in Italië

• un caffè: is de gewone koffie, echter tamelijk sterk en zwart.
• un cappuccino: zelfde hoeveelheid koffie als bij un caffè, maar opgediend met warme schuimende melk (niet met slagroom!).
• un caffè lungo of caffè americano: dit is un caffè maar aangelengd met heet water.
• un caffè ristretto: een kleine hoeveelheid, zeer sterk geconcentreerde koffie (2 kleine teugjes).
• caffelatte: koffie met veel warme melk
• caffè freddo: koude koffie
• un caffè macchiato: warme melk met een beetje koffie.
• un caffè corretto: koffie met sterke drank.

De suiker bij de koffie moet je meestal zelf nemen met een klein lepeltje uit een metalen beker. Volgens sommigen is de koffie door de Venetianen in Europa geïntroduceerd rond 1640. Toen werd in de Dogenstad (Venezia) de eerste caffè geopend.

Al bar

Italiaanse bars bieden frisdranken, koffie, snacks en alcoholische dranken aan. Meestal blijft men staan aan de toonbank. Veel tafels om zitten zijn er niet. Eerst bestel je een ticket (lo scontrino) aan de kassa; daarmee vraag je aan de toonbank wat je besteld hebt. Ga je zitten aan een tafeltje en laat je je bestellen, dan betaal je veel meer. Het bier is in Italië niet van geweldige kwaliteit, wijn is hier echter de nationale drank.

Waar komt pasta vandaan?

Dat is de hamvraag , want iedereen denkt natuurlijk meteen aan Italië ! Vermoed wordt echter dat de pasta-wieg veel ouder is en ergens in Noord - Afrika of Azië moet hebben gestaan. Volgens sommigen werd de pasta door de wereldreiziger Marco Polo in Italië geïntroduceerd. Italië krijgt wel een eervolle vermelding, omdat de pastabereiding hier een ware cultuur geworden is. Als sinds ongeveer de 12de eeuw begon men op Sicilië verse pastasoorten te drogen en zo hun houdbaarheid onbegrensd te verlengen. Intussen is de bescheiden oervorm uitgebreid met een onbeperkte keuze in vormen en kleuren. Naast de traditonele geel-witte pasta is er nu ook de rode (gekleurd met tomaatextract) en groen (met spinazie) op de markt. De natuurlijke tint (van roomwit tot felgeel) is afhankelijk van de gebruikte tarwesoort. Bij eiernoedels zijn natuurlijk de dooiers verantwoordelijk voor de diepgele kleur. Belangrijke pastasoorten zijn o.a. : tagliatelle, agnolotti, gnocchi, umbrichelle, ravioli, tagliolini, spaghetti, pasta verde,...Er bestaan ruim 240 soorten pasta. Pasta is gemaakt van harde tarwebloem, zout en water. Die vormt de basis van de Italiaanse keuken. Pasta wordt geserveerd met geraspte parmezaanse kaas. Ieder Italiaan eet jaarlijks gemiddeld 25 kg pasta. Pasta wordt steeds als primo piatto gegeten. Zelf gemaakte pasta wordt in Italië steeds meer en meer een zeldzaamheid. De meeste pasta wordt industrieel gefabriceerd.

Enkele Italiaanse wijnen:

• Emilia-Romagna: Lambrusco
• Toscane: Chianti
• San Gimignano: Vernaccia (lievelingsdrank van Michelangelo !)
• Umbria: Orvieto classico
• Lazio: Frascati
• Campania: Lacrimarosa
• Veneto: Valpolicello / Bardolino
• Piemonte: Asti Spumante (de Italiaanse Champagne) en de aperitiefwijnen Vermouth en Cinzano

Vino da tavola: tafelwijn
Tracht ook eens een Vino locale te proeven.

Italië produceert 1/5 van de totale wereldproduktie aan wijn. Het is de grootste wijnproducent ter wereld. Iedere regio heeft zijn eigen wijn. Italiaanse wijnen verschillen weinig van jaar tot jaar zoals de Franse wijnen, wegens de stabiele weersomstandigheden. Het productiejaar is voor de Italiaanse wijnen weinig van belang. De Italiaan drinkt gemiddeld 120 L wijn per jaar.

Italië kent voor haarwijnen 2 kwaliteitsmerken:

• DOC: Denominazione di Origine Controllata
• DOCG: Denominazione di Origine Controllata e Garantita

Grappa:

Grappa is sterke drank die bekomen wordt door distillatie van pulp die overblijft na het persen van de druiven voor het bekomen van de wijn. Die wordt in diverse regio's van Italië gemaakt. De beste grappa is afkomstig van de Veneto, meer bepaald gemaakt in het dorpje Bassano del Grappa, zo'n 35 km ten noordoosten gelegen van Vicenza. Grappa wordt vooral na een maaltijd gedronken om de spijsvertering te bevorderen.